فليپين او امريکا د جولای په پای کې د بهرنيو چارو وزيرانو او د دفاعي چارو وزيرانو ترمنځ (( ۲+۲ )) غونډه تر سره کړې. دا له ۲۰۱۳م کال راهيسې لومړی ځل دی چې فلیپين د دې غونډې مشري کوي. له دې غونډې مخکې چين او فليپين تازه د ژن اي پرښې وضعيت د کنټرول په اړه لنډمهالی پلان جوړ کړی او په دې سره د جنوبي سمندرګي وضعيت د لنډمهال لپاره ارام شوی. خو امريکا نه غواړي چې يو ارام جنوبي سمندرګی برقرار وي، نو له فليپين سره يې په ياده غونډه کې يوه ګډه اعلاميه خپره کړې.
امريکا په دې ګډه اعلاميه کې خپله هغه ژمنه بيا تایید کړې، چې د فليپين امنيت به وساتي. دغه هېواد اعلان کړی، چې (( د امريکا او فليپين د ګډې دفاع تړون )) په جنوبي سمندرګي کې هم رول لوبوي او ويلي يې دي، چې امريکا او فليپين بايد له جاپان او اسټراليا سره يو ځای د دفاعي او امنيتي چارو په برخو کې همغږي پياوړې کړي، څو د تش په نامه ګډې ننګونې حل کړي. د دې تر څنګ، ياده ګډه اعلاميه زیاتوي، چې امريکا به له جاپان او نورو هېوادونو سره يو ځای د فليپين په امنيتي، پوځي او اقتصادي برخو کې مرستې برابرې کړي. د یادې (( ۲+۲ )) غونډې له پای ته رسېدو وروسته د امریکا د بهرنيو چارو وزیر انتوني بلېنکن اعلان کړی، چې امريکا به د فليپين د ملي دفاعي توان د پياوړتيا لپاره د ۵۰۰ ميليونو ډالرو په ارزښت مرستې برابره کړي. د فليپين ولسمشر فيرديناند مارکوس له بلېنکن سره په ليدنه کې ويلي، چې دواړه خواوې دې تماس وساتي، څو د چين او د اړوند سمندرګي په اړه د کړکېچن وضعيت د ارامتیا لپاره له فليپين سره مرسته وکړي.
له تېر کال راهيسې، فليپين څو څو ځلې د چین ژن اې پرښې او هوانګ يان ټاپو ته نژدې سمندري سيمې ته ننوتلی او کړکېچ يې رامنځته کړی. د دې تر شا د امريکا لمسون شته دی.
فليپين يو اسيايي هېواد دی، نو د چين او فليپين ترمنځ د سمندري شخړو د حل په بهير کې بايد سيمه ييزې سولې او ثبات ته لومړيتوب ورکړل شي. دا د فليپين لپاره غلطه کړنه ده، چې له اسيا بهر د نورو هېوادونو نیت او اشارې ته یې سترګې نیولې دي.
د فليپین ځيني سياستوال بايد په دې وپوهېږي، چې د امريکا او فليپين اتحاد به اخر يوازې د امريکا د نړيوال تسلط لپاره خدمت وکړي، د فليپين سوله او سمسورتيا د دې اتحاد موخه نه ده. اوس فليپين مدبرانه موقف کې نه دی او د لويو هېوادونو په سيالۍ کې يې ځان نښلولی، داسې کړنې به سيمه ييزې سولې او ثبات ته زيانونه ورسوي. همدا راز په جنوبي سمندرګي کې د فليپين حکومت خطرناک اقدامات د اسيان د غړو هېوادونو هېڅ ملاتړ نه دی تر لاسه کړی.
د اسيان د بهرنيو چارو وزيرانو ۵۷مې غونډې د جولای په پای کې يوه ګډه اعلاميه خپره کړې، چې پکې يې د جنوبي سمندرګي د بېلابېلو خواوو د اعلان د پوره پلي کېدو اهميت تایيد کړی او غوښتنه يې کړې، چې ژر تر ژره د جنوبي سمندرګي په اړه د اقداماتو مقررات تدوین او تنفیذ کړي. مخکې فليپين وړانديز کړی و، چې له چين پرته پخپله د جنوبي سمندرګي په اړه د اقداماتو مقررات جوړوي، خو اسيان د يادې څرګندونې له لارې د فليپين وړانديز رد کړی. دا د اسيان هېوادونو ګډه موافقه او هيله ده، چې په سوله ييز ډول د جنوبي سمندرګي شخړه حل کړي او د جنوبي سمندرګي سوله خوندي وساتي.
فليپين د امريکا فليپين نه دی، بلکې د اسيا فليپين دی. فليپین بايد د امريکا له تطميع سره په مخامخ کېدو کې سړه سینه وساتي او عقلانه کړنې دې غوره کړي او د بهرنيو پاليسو د ټاکلو په برخه کې دې د سیمې او ګاونډيو هېوادونو ګټې ته لومړيتوب ورکړي، دا د فليپين او د خلکو د ګټو لپاره غوره او پر ځای انتخاب دی.
