د شانګهای همکارۍ سازمان د غړو هېوادونو ۲۵مه سرمشریزه غونډه به د اګست له ۳۱مې نېټې څخه د سپتمبر تر لومړۍ نېټې پورې د چين په تيان جين ښار کې ترسره شي، چې د دغه سازمان د بنسټ اېښودو راهيسې تر ټولو لويه پيمانه لري.
د شانګهای همکارۍ سازمان د ۲۰۰۱م کال د جون په ۱۵مه نېټه جوړ شوی او د ۲۴ کلونو له پرمختګ وروسته دغه سازمان اوس ۲۶ غړي لري. اوس دغه سازمان لس غړي هېوادونه (چين، روسیه، قزاقستان، قرغيزستان، تاجکستان، ازبکستان، هند، پاکستان، ایران او بلاروس)، دوه ناظر هېوادونه (افغانستان او مغولستان) او د ډيالوګ ۱۴ ملګري (اذربايجان، ارمنستان، کمبوديا، نيپال، ترکيې، سريلانکا، سعودي عربستان، مصر، قطر، برلين، مالديو، ميانمار، عربي متحده امارات او کويت ) لري
د شانګهای همکارۍ سازمان د غړو د مشرانو شورا د دغه سازمان تر ټولو عالي رتبه ارګان دی او هر کال يوه نوبتي غونډه ترسره کوي، چې د دې سازمان د نوبتي رئيسه هېواد لخوا کوربه کېږي.
د دې سازمان د غړو د صدراعظمانو شورا د دغه سازمان په دننه کې د متقابلې کتنې مهم ميکانيزم دی او هر کال يوه نوبتي غونډه ترسره کوي. دغه راز دغه سازمان په خپل چوکاټ کې د ډيپلوماتيکو چارو، ملي دفاع، امنيت، اقتصاد او تجارت، کولتور، روغتيا، ښوونې، تعليم، ترافيک، د طبيعي مصيبتونو د ژغورنې، ساينس او ټېکنالوژيو، کرنيزو چارو، د عدلي چارو، سيلانیزو چارو او د مختلفو هېوادونو د همغږي کوونکو په شمول ساحو کې د غونډو ځانګړي ميکانيزمونه لري.
د دغه سازمان روحيه چې ”شانګهای روحيه“ نومول شوې، د دغه سازمان مرکزي ارزښت او د عملياتو لارښود دی، چې د دې سازمان د پرمختګ او پراختيا انجن او کليدي ټکی دی، د نړۍ د سولې او پرمختګ لپاره د دې سازمان خدمتونو ته ځيرکتيا برابروي.
د شانګهای همکارۍ سازمان په بنسټيزه توګه د امنيت، اقتصاد او کلتور په دريو ساحو کې همکارۍ ټينګې کړې دي او په ۲۴ کلونو کې يې په دې ساحو کې د ليدو وړ برياليتوبونه ترلاسه کړي دي. غواړو دغه برخې هره یوه په لنډه بیان کړو.
د امنيت ساحه:
دغه سازمان د ترهګرۍ، توندلارۍ، د قومونو د جلا کولو ځواک پر ضد د مبارزو، د مختلفو هېوادونو ترمنځ د سازمان شویو جرمونو، د نېشه يي توکو قاچاق او انټرنيټي امنيت په شمول دوديزو او غير دوديزو امنيتي ساحو کې همکارۍ کوي.
د همکاريو ميکانيزم: دغه سازمان د ترهګرۍ ضد همکارۍ پر بنسټ د قانون عملي کولو او د دفاع په چارو کې همکارۍ پراخې کړې او په وروستيو کلونو کې يې د معلوماتو د امنيت په نوې ساحه کې همکارۍ زياتې کړې دي.
د اقتصاد ساحه:
د چين او د شانګهای همکارۍ سازمان د نورو غړيو تر منځ سوداګريز حجم په ۲۰۰۱م کال کې له ۱۲میليارد ډالرو څخه په ۲۰۲۴م کال کې د شاو خوا ۵۱۲ميليارد ۴سوه ميليونه ډالرو ته لوړ شوی، چې شاو خوا ۴۲چنده زيات شوی دی.
اوسمهال د چين په شينجيانګ کې د دغه هېواد او قزاقستان تر منځ په هورګوس په سرحدي سیمه کې د نړيوالې همکارۍ په مرکز کې ډېر خلک تګ راتګ کوي، د سړکونو، ريل پټليو او نلليکو په يو ځايښت د شينجيانګ د هورګوس بندر د کال شپه او ورځ په هر وخت کې کار کوي، د چين او قزاقستان تر منځ د نفتو د لېږلو نلليکې، د چين او منځنۍ اسيا د طبيعي ګازو د لېږلو نلليکو، د چين او تاجکستان سړک، د چين، قرغيزستان او ازبکستان سړک او ريل پټلۍ، د چين او اروپا تر منځ اورګاډو، د چين او پاکستان اقتصادي دهلېز په شمول پروژې دا ښيي، چې د شانګهای همکارۍ سازمان د غړو ترمنځ د تګ راتګ سويې په پر له پسې ډول لوړې شوې دي.
سربېره پر دې، د چين او بلاروس صنعتي مرکز، د ازبکستان د پنګ شنګ صنعتي مرکز، په تاجکستان کې د چيني تصدۍ لخوا جوړ شوی د کرنيزو چارو او منسوجاتو صنعتي مرکز، د چين او روسیې ترمنځ د اقتصادي او تجارتي همکارۍ صنعتي مرکز په شمول يو لړ اقتصادي مرکزونه اباد شوي او د سيمې د توليد ځنځير د يو ځايښت هڅونه شوې ده. د ۲۰۲۵م کال د شانګهای همکارۍ سازمان د ډیجيټلي اقتصاد په فورم کې چې تازه جوړ شوی، ګڼ شمېر هېوادونو د ډیجيټلي اقتصاد د همکاريو پلانونه لاسليک کړي او په راتلونکې کې به دغه سازمان د ډیجيټلي اقتصاد د لا زياتو همکاريزو پروژو د عملي کولو هڅونه وکړي.
د کلتور ساحه:
د شانګهای همکارۍ سازمان د ۲۰۲۵م کال سرمشريزه غونډه به په تيان جين ښار کې ترسره شي او دغه ښار د دې سازمان د ۱۱غړو هېوادونو له شلو ښارونو سره د دوستانه ښارونو اړيکې جوړې کړې دي. لوبان ورکشاپونه د کلتور په ساحه کې د تعليم او د مسلکي ټېکنالوژيو د روزنې د پرمختګ تجربو له لارې د دې سازمان په غړو کې ډېرې پراخې شوې. اوس تيان جين د دغه سازمان له غړو سره لس لوبان ورکشاپونه جوړ کړي دي.
تر اوسه پورې چين د دغه سازمان په لويه کورنۍ کې له ګڼ شمېر هېوادونو سره له ويزې پرته د تګ راتګ تړون لاسليک کړی. سربېره پر دې، د دغه سازمان د ملي موزيمونو د تاريخي اثارو ګډ نندارتونونه د چين په ملي موزيم کې پرانيستل شوي دي، چې د دغه سازمان د لسو غړو ګڼ شمېر تاريخي اثار پکې نندارچيانو ته وړاندې شوي دي.
