نړۍ د ځيرکې ټکنالوژۍ په لوري چټک ګامونه اخلي او خلک د ډیټا سرچینې د توليد پنځم لوی عامل بولي، چې د اقتصادي پرمختګ هڅونې لپاره کلیدي رول لري.
د ډیټا تولید، راټولونه، زېرمه او نړیواله راکړه او ورکړه د مختلفو هېوادونو د حاکمیت په خوندیتوب او پټو مالوماتو پسې تړاو لري، نو ځکه د ډیټا د مدیریت بشپړتیا اړين کار بلل کېږي.
د ډیټا نړیوال سازمان د تېر مارچ په ۳۰مه نېټه د چين په پلازمېنې بېجینګ کې رسماً تاسيس شو، چې د نړیوالو ډېره پاملرنه یې راجلب کړې ده.
دغه سازمان په ګردې نړۍ کې د ډیټا د پرمختګ او مدیریت لومړی مسلکی سازمان دی، چې تراوسه د شاوخوا ۴۰ هېوادونو څه باندې ۲۰۰ غړي لري.
د چین دولت رئیس شي جين پينګ د یاد نړیوال سازمان د جوړېدو مراسمو ته د مبارکۍ پيغام استولی او پکې یې پر دې ټینګار کړی، چې هېواد به یې د مشورې، ګډې جوړونې او شریکو نظریو په لرلو سره د یاد سازمان ملاتړ وکړي، له مختلفو خواوو سره به د ډیټا مدیریت اصول راغونډ کړي، د ډیټا د ځیرکتیا تخنیکي نوښت به وهڅوي، د ګردې نړۍ د ډیجټلي اقتصاد د هوسا پرمختګ لپاره به خدمتونه وکړي او د بېلا بېلو هېوادونو خلکو ته به لا زیاتې ګټې ورسوي.
د ډیټا نړیوال سازمان جوړول څه ارزښت لري؟
د بېجینګ پوهنتون پروفیسور چیو ځه چي رسنیو ته ویلي، چې په نړیواله ټولنه کې هېڅ د ډیټا د مدیریت همغږی کوونکی ارګان نه شته، نو اوس د چین په وړاندیز د ډيټا نړیوال سازمان تاسیس شو، چې مقر یې هم په بېجینګ کې دی. دا د دې څرګندویې کوي چې چین د ډیټا د لوی هېواد په توګه مسئولانه رویه لري. دغه سازمان د ډیټا د نړیوالو همکاريو د ژورتیا او د ډیټا د نړیوال مدیریت د بشپړتیا لپاره اغېزمن ډګر برابر کړی دی. دغه سازمان د مختلفو هېوادونو د همغږۍ او همکارۍ له لارې د ډيټا د تګلارو توپیرونه حل کولی شي او د ډیټا د انحصار ماتونه هڅولی او راکړه ورکړه یې پرمخبېولی شي او هم ډیجيټلي اقتصاد سمسورولی شي. په عین وخت کې دغه سازمان د سراسري جنوب هېوادونو د پرمختګ توان هم لوړولی شي.
ولې د ډیټا نړیوال سازمان په بېجینګ کې تاسیس شو؟
د شنونکو په اند، نړۍ نه یوازې د ډیټا د پرمختګ او مدیریت په برخه کې د چین سویه منلې، بلکې دغې چارې پسې يې هيلې هم غوټه دي.
د ډیټا نړیوال شرکت د اټکل له مخې، تېر کال د چین په لاس کې د ډيټا اندازې د نړۍ ۲۷ اعشاریه ۸ سلنه نیولې وه او لومړی نړيوال مقام یې خپل کړی و او د ډیجټلي اقتصاد پیمانې يې په تېرو مسلسلو کلونو کې د نړۍ دوهم مقام نیولی دی.
د تېر ۲۰۲۵ کال تر پایه، په چین کې د انټرنېټ کاروونکو شمېر ۱ ميلیارډ او ۱۲۵ میلیونه ښودل شوی، چې په دې برخه کې يې هم د نړۍ لومړی مقام نیولی دی. برسېره پر دې، د ډیجټلي بنسټ تجهیزات او د کارونې موثریت یې هم په په نړۍ کې مخکښ ځايونه لري.
چین په وروستیو کلونو کې د ډیټا د مدیریت په اړه ډېرې څېړنې کړې دي. دغه هېواد په ۲۰۲۰م کال کې د ګردې نړۍ د ډیټا خوندیتوب وړاندیز مطرح کړ او له بېلا بېلو هېوادونو څخه یې وغوښتل چې پر پرمختګ او امنیت تمرکز ولري او د تخنیکي پرمختیا، اقتصادي ابادۍ او د ملي امنیت او د ټولنې د ګټو د ساتلو ترمنځ اړیکو سره دې مساوي او برابر چلند وکړي.
د چين دولت رئیس شي جين پينګ په ۲۰۲۳م کال کې د ملګرو ملتونو د ډیټا څلورم فورم ته د مبارکۍ پيغام کې وړاندیز کړی و، چې د ډیټا نړیوالې همکارۍ دې د ګردې نړۍ د پرمختګ وړاندیز په چوکاټ کې نورې هم ژورې شي، د ډيټا مدیریت په مټ دې د ملګرو ملتونو د ۲۰۳۰م کال د دوامدار پرمختګ پلان تطبیق وهڅول شي او د ډیټا په برخه کې دې د پرانیستې او ګټې – ګټې نړیوالو همکاریو جوړښت تاسیس شي، څو بېلا بېل هېوادونه اوږه په اوږه د پرمختګ ګامونه پورته کړي.
چین د ډيټا د خونديتوب په برخه کې ډېر کوښښونه کړي او د چین او منځنۍ اسیا د هېوادونو د سرمشریزې غونډې، د چین او افریقا همکاریز فورم او د چین او اسیان همکاریزې سرمشریزې په شمول څو اړخیزو ډګرونو کې یې د ډیټا مدیریت مقررات او د ډيټا امنیت همکارۍ ټاکلې دي.
شنونکي په دې اند دي، چې چین به په راتلونکي کې د ډیټا نړیوال سازمان په ډګر کې د ډیټا بالقوه ځواک د کارولو او د ډیټا مدیریت د بشپړولو لپاره لا زیات خدمتونه وکړي.
