د جاپان دفاع وزير کويزومي شينجيرو د مې په ۶مې نېټې د دغه هېواد د ۸۸ ډوله د بېړۍ ضد توغندي د توغولو ځای ته ورغلی او له نږدې يې د توغندي د توغولو ننداره کړې ده. دا له دوهم نړيوال جنګ وروسته د جاپان لومړی ځل دی، چې په بهر کې يې تهاجمي توغندی توغولی دی.
کويزومي شينجيرو د ياد توغندي له توغولو يوه ورځ مخکې یعنې د مې په ۵مې نېټې د فيليپين له دفاع وزير جيلبېرتو تېودورو سره لیدنه کړې او په ترڅ کې يې یو هوکړه ليک لاسليک کړی، چې له مخې به يې دواړه هېوادونه د جاپان د سمندري ځواکونو د زړو دفاعي بېړيو د صادراتو لپاره د سلامشورې نوی ميکانيزم جوړ کړي.
د جاپان دغو کړنو په کوردننه د يو شمېر سياستوالو او خلکو غوسه راپارولې او د حکومت د يادو کړنو پر وړاندې يې د مخالفت غږونه پورته کړي دي.
د جاپان د اپوزیسیون د منځګړو اصلاحاتو اتجاد عمومي مدير رسنيو ته ويلي، چې د دغه هېواد حکومت د وسلو صادراتو ته يو ډول ډيپلوماتيکه بڼه ورکړې، خو په حقیقت کې دغسې کړنې به يې د هېواد سوله ييزه بڼه ويجاړه کړي.
د جاپان رسنيو د سږکال په مارچ کې يوه ګډه سروې ترسره کړې، چې له مخې يې ۵۶ اعشاريه ۶ سلنه ګډونوال پر دې اند دي، چې د جاپان حکومت او هم خلک بايد د وژونکو وسلو صادراتو ته اجازه ورنه کړي او ۳۶ اعشاريه ۹ سلنه ګډونوالو يې بیا د حکومت له يادې کړنې سره همغږي ښودلې ده.
د يادونې ده، په يادې سروې کې د جاپان د لېبرال ډیموکراټ ګوند ډېرو ملاتړو هم برخه اخيستې، چې اکثرو یې محتاطه رويه ښودلې ده.
جاپان په دې وروستيو کې د دوهم نړيوال جنګ د تاريخ او د پوځي امنيت د مسئلو په اړه بیا بیا منفي او لمسون کوونکې کړنې ترسره کړې دي.
جاپاني کارپوهان د دې هېواد د حکومت وروستۍ کړنې د منشور له نهمې مادې سره په ټکر کې بولي.
د جاپان د هوسې پوهنتون استاد هيروشي شيراتوري رسنيو ته ويلي، چې د نړيوالې ټولنې په اند د يوه سوله ييز هېواد په توګه د جاپان بڼه د لوی بدلون په حال کې ده. د هغه په خبره، د جاپان ډيپلوماتيکې او امنيتي پاليسۍ په بدلېدو دي، نو په داسې حال کې د درېیو امنيت ساتونکو پاليسيو اصلاحاتو یې د خلکو پاملرنه راجلب کړې ده.
نوموړي زياته کړې، د جاپان په پلازمېنې توکيو کې د جاپاني جنګي مجرمينو پر محاکمې ۸۰ کاله تېر شوي او دا باید هېر نه کړو، چې هېواد يې په دوهم نړيوال جنګ کې اسيايي هېوادونو ته ډېر زيانونه رسولي او حکومت یې باید خپلو اوسنيو کړنو ته له سره بیا کتنه وکړي.
د جاپان د سولې ټولنې اکثره غړي د مې په ۶مې نېټې په پلازمېنې توکيو کې راغونډې شوي وو او د جاپاني حکومت له وروستيو خطرناکو کړنو سره يې سخت مخالفت څرګند کړی دی.
د يادې ټولنې يوه ګډونوال رسنيو ته ويلي، دا ډېره مهمه چې له جنګ څخه لاس واخیستل شي او په هر حال کې بايد له جنګ څخه ډډه وشي او په جاپان کې د ځواکونو مېشتېدو ته باید په هیڅ صورت اجازه ورنه کړل شي.
د دغې ټولنې يوه بل ګډونوال رسنيو ته ويلي، که د جاپان د منشور په نهمه ماده کې د ځواکونو موجودیت ته اجازه ورکړل شي، نو ښايی دغه هېواد جنګ ته نور هم نږدې شي او په همدې اړه جاپانيان اندېښمن دي.
د جاپان د سولې ټولنې اکثرو غړو د دغه هېواد د حکومت غندنه کړې او ويلي یې دي، د هېواد اوسنی حکومت یې د خلکو ژوند ته په درنه سترګه نه ګوري او د هېواد دفاعي لګښتونه يې ډېر زيات کړي دي.
دوی له حکومته غوښتي، چې د جاپانيانو نظرونه واوري او سوله ييزه لاره خپله او دوام ورکړي.
