د ۲۰۲۲ کال په اپرېل کې د چين د دولت رئيس شي جين پينګ د بوآو د ناستې د اسيا د کلني کنفرانس په پرانيستونکو مراسمو کې د نړيوال امنيت نوښت وړانديز وکړ چې په دی ناسته کې د ګډ امنيت د پياوړتيا او د نړيوالې سولې او ارامۍ د ساتلو لپاره د چين دريځ او وړانديز يې په سيستماتيک ډول روښانه کړ. دې نوښت د افغانستان د مسلې په ګډون د نړیوالې حکومتدارۍ ننګونو ته د رسیدو او د انسانانو لپاره د ګډ راتلونکي سره د یوې ټولنې د جوړولو لپاره زمینه برابره کړی ده. په تېر کال کې چين په فعاله توګه د نړيوال امنيت نوښت مفهوم پلی کړی او په پرله پسې توګه يې د سولې، پرمختګ، همکارۍ او د خلکو لپاره د برياليتوبونو د تاريخي بهير کې د “چين حکمت” او “چينايي حل لارې” ته وده ورکړې او نړۍ سره مرسته کړې ده.
د نړيوال امنيت نوښت د چين د خپلواکې او سوله ييزې ډيپلوماسۍ له روښانه عمل څخه سرچینه اخلی . د دې نوښت موخه د نړیوالو شخړو د ریښو له منځه وړل، د نړیوال امنیت ښه حکومتولۍ او په نړۍ کې د سولې او دوامدار پرمختګ د ترلاسه کول او په یوه کړکیچنه دوره کې د لا زیات ثبات او باور د جذبولو لپاره د نړیوالې همکارۍ هڅول دي. چين هیواد توپيرونو ته په پام نیولو د ټولو قومونو تر منځ د هماهنګۍ د ساتلو او د يووالي په لټه کې يو ښه دوديز کلتور لري چې له نسلونو څخه تېر شوی دی.
په عصري وختونو کې، د چين خلک د بهرنيو ځواکونو له خوا د يرغل څخه ډېر زيانمن شوي او د جګړې ظلم او د سولې پر ارزښت ښه پوهېږي. د چين خلک د افغانانو له کړاوونو سره خواخوږي لري او د هغوی د راتلونکي پرمختګ لپاره زیات هيله مند دی او له همدې امله چين د سوله ييز پرمختګ لارې ته متوجه دی.
چین د نړيوال عدالت او عدالت ساتلو ته ژمن او د ملي بيارغونې او ودې په لټه کې د نورو هېوادونو ګټې نه قرباني کوي. چين هڅه کوي چې د افغانستان د مسئلې د حل لپاره په معقول او بې پرې چلند سره رغنده رول ولوبوي. په دې وروستیو کې د چین په منځګړیتوب، سعودي عربستان او ایران چې له اوو کلونو راهیسې یې اړیکې پرې کړې وې، تاریخي روغې جوړې ته ورسېدل. د یو مسؤل لوی هیواد په توګه، چین په اغیزمنه توګه سیمه ایز تاوتریخوالی کم کړی او د سیمه ایزو هیوادونو ترمنځ د سوله ایز پرمختګ او امنیت ثبات ته وده ورکړې ده.
د نړیوال امنیت نوښت به په افغانستان کې د سولې، ثبات او اقتصادي بیارغونې په برخه کې مرسته وکړي. چين په فعاله توګه د نړيوال امنيت نوښت پلی کوي، دملگرتیا، صداقت، متقابلې ګټې او ټول شموليت په ګاونډ کې د ډيپلوماسۍ پر اصولو د افغانستان د خلکو تر څنګ ولاړ دی. رئيس شي جين پينګ دې ته اشاره وکړه چې د چين خلک تل د هغو هېوادونو له خلکو سره مرسته کوي چې لا هم په جګړه، ناکرارۍ، لوږې او بې وزلۍ کې دي. چين تل چمتو دی چې د سولې او بشري پرمختګ په برخه کې تر خپله وسه پوره مرسته وکړي.
په دې وروستیو کې چین د افغانستان د مسئلې په اړه خپل دریځ اعلان کړ، چې د چین د هر اړخیز، عادلانه او هدفمند دریځ څرګندونه کوي. چین د افغانستان د مسئلې په اړه د چین د «درې درناوي» او «درې هیڅکله نه» پر تلپاتې تګلارې ټینګار وکړ اود چین صادقانه اراده او هوډ دادی چې له افغانستان سره د خپلو ملي شرایطو لپاره د مناسبې عصري کولو د لارې په موندلو کې مرسته وکړو او له افغانستان سره مرسته وکړو چې په یوه سوله ییزه سیمه بدل شي.
د ورېښمو په لاره کې موږ تل د افغانستان ملاتړ کوو تر څو په کلکه او ځواکمنه توګه له ترهګرۍ سره مبارزه وکړو،او د افغانستان مخه ونیسو چې یو ځل بیا د تروریزم پټنځای، زیږون ځای او یا سرچینه نشي. موږ له نړیوالې ټولنې سره کار کولو ته لېوال یو چې له افغانستان سره د بدیل فصلونو په پراختیا او د نشه یي توکو د سیمه ییزو ستونزو په له منځه وړلو کې مرسته وکړی.
د نړیوال امنیت نوښت د نړیوالې ټولنې لپاره یوه مناسبه فضا رامنځته کوي چې له افغانستان سره مرستې وکړي. چين د ګډ، هراړخيز، همکاری او دايمی امنيت مفهوم ساتی. موږ باور لرو چې یوازې د اخلاقو او سمو نظریاتو پراساس امنیت ټینګ او دوامدار کیدای شي. د دې ډول امنیت، عدالت او تاریخي مفاهیمو په رڼا کې، موږ له افغانستان سره د بهرنیو ځواکونو د تسلط او لاسوهنې په مخنیوي کې مرسته کوو. موږ په نړیواله ټولنه کې د افغانستان د خلکو لپاره خبرې کوو او د افغانستان اړوند مسلو په اړه نړیواله او سیمه ییزه همغږي پیاوړې کوو.
د افغانستان له ګاونډیو هېوادونو سره د همغږۍ او همکارۍ د میکانیزم له لارې موږ په پراخه کچه د افغانستان د ګاونډیانو ترمنځ اجماع راغونډوو، د افغانستان په اړه د سیمې د هېوادونو ترمنځ د اړیکو او همغږۍ پراختیا او په ګډه د افغانستان پرمختګ ته وده ورکوو. څو څو ځله مو په څو اړخیزو فورمونو لکه ملګرو ملتونو او متحدینو یې غږ کړی چې په سمدستي او هر اړخیزه توګه له افغانستانه یو