د نويو اتلانو د اقتصادي فورم يا سمر داووس پنځلسمه کلنۍ غونډه د جون په ۲۵مه د چين د شمال ختيځ لياونينګ ولايت په ډاليان ښار کې پيل شوې او د جون تر ۲۷مې نېټې پورې به روانه وي. په سږنۍ غونډه کې پر شپږو لویو موضوعاتو خبرې کيږي چې له (نوي نړيوال اقتصاد، چين او نړۍ، د مصنوعي ځيرکتیا په زمانه کې له تشبثاتو، د صنايعو له نويو حدودو، پر خلکو له پانګونې او د اقليم، طبيعت او انرژۍ له اړيکې) څخه عبارت دي. په دې غونډه کې د نړۍ له ۸۰ هېوادونو او سيمو څخه تر ۱۶۰۰ ډير ميلمانه راټول شوي چې د ودې نوي حدود را وسپړي.
سمر داووس نه يوازې نړۍ ته د چين د ور خلاصون لاره ده، بلکې د چين او نړۍ تر منځ د مارکيټونو او سرچينو د اتصال پل هم دی. په وروستيو څو کلونو کې په نړيواله اقتصادي وده کې د چين ونډه له ۳۰ سلنې ډيره ده. دغه هېواد د نړيوال اقتصاد د ثبات په برخه کې پر غوړېدونکې حياتي سرچينې بدل شوی دی.
نړيوال اقتصادي فورم په ۱۹۷۱يم کال کې رامنځته شوی، غير دولتي نړيوال سازمان دی چې د نړيوالو اقتصادي همکاريو د پياوړتيا او د نړيوالو اقتصادي او اجتماعي مسايلو د راسپړلو په برخه کې کار کوي.
له ۲۰۰۷ کال راهيسې نړيوال اقتصادي فورم د چين لپاره چې په ډاليان يا تيانجين ښارونو کې د سمر داووس کوربه توب کوي، خپله اجنډا تنظيم کړې ده. سږ کال د ياد فورم ۱۵مه نړيواله کلنۍ غونډه روانه ده او دا غونډې کرار کرار د نړيوالو شريکانو لپاره پر يوه داسې مهم چوکاټ بدلې شوې چې په ترڅ کې یې د چين د اقتصادي محرکونو په تړاو معلومات ترلاسه کيدای او د نړۍ د ګوټ ګوټ سوداګر او کاروباريان په چيني بازارونو کې له شته فرصتونو خبريدای شي.
زما (د تبصرې د ليکوال) له نظره په سمر داووس کې د نړۍ لپاره د اقتصادي ودې دوه مهم فرصتونه موجود دي: د چين د لوړې کچې د ور خلاصون فرصت او د پرانيستې نړۍ له اقتصاد سره د هغه د ښکېلتيا فرصت.
لومړی؛ د چين د کمونيست ګوند د شلم ملي کانګريس په راپور کې ټينګار شوی چې چين بهرنۍ نړۍ ته د ور خلاصون په تړاو خپل بنيادي ملي سياست ته ژمن دی او د ور خلاصون لپاره متقابله ګټوره ستراتيژي پلې کوي. ياد هېواد پر خپلې ودې او د داسې پرانيستې نړيوال اقتصاد په رامنځته کېدو کې د ونډې په اخيستلو سره چې د نړۍ ټولو خلکو ته یې ګټه ورسيږي، د نويو فرصتونو د رامنځته کولو هڅه کوي.
د نړيوالې اقتصادي ودې د بيا عادي کېدو له کمزورتيا، د نړيوالې سوداګرۍ له کمزورې ودې او د بهرنۍ تقاضا له شديد کموالي سره سره چين د لوړې کچې ور خلاصون ته خپله ژمنتيا ساتلې او د نړيوالې پانګونې او سوداګرۍ د بيا را ژوندي کېدو لړۍ یې چټکه کړې ده.
په ۲۰۲۱ کال کې چين د ترانس – پاسفيک مشارکت لپاره په جامع او مترقي تړون او د ډيجيټلي اقتصاد د مشارکت په تړون کې د غړيتوب غوښتنې وکړې او د ور خلاصون لپاره یې د عطف نوی اداري ټکی رامنځته کړ. چين په فعال ډول د رقابتي بې پرېتوب، د پانګونې د خونديتابه، د فکري ملکيتونو د ملاتړ، د کار د سياستونو، د چاپېريال ساتنې، د اختلافونو د هواري د ميکانيزمونو، د نظارتي ثبات او دغه راز د خدمتونو او ډيجيټلي سوداګرۍ لپاره د نويو قوانينو له معيارونو سره همغږی دی.
د ۲۰۲۲ کال په پای کې د چين د مستقيمې بهرنۍ پانګونې کچه ۲.۷ ټريليونو امريکايي ډالرو ته رسېدلې وه او په دې توګه دغه هېواد د شپږو پرله پسې کلونو لپاره د ډيرې بهرنۍ پانګونې لرونکو دريو هېوادونو په کتار کې راتلو. په ۲۰۲۳ کال کې چين د ازادې سوداګرۍ ۲۲ ازمايښتي سيمې رامنځته کړې چې په ساحلي، داخلي او سرحدي سيمو کې یې د منظمو اصلاحاتو او ور خلاصون لپاره د نوښتګرې تګلارې څرګندونه کوله. په ټوله کې د هېواد په ګوټ ګوټ کې ۳۰۲ سازماني نوښتونو ته انکشاف ورکړل شوی، اصلاح شوي او تکرار شوي چې په نړيواله کچه د ور خلاصون لپاره د چين د سيستماتيکې تګلارې له لارې د نويو فرصتونو د رامنځته کولو زيری ورکوي.
پر دې سربېره د چين لپاره هم په پرانيستي نړيوال اقتصاد کې د ښکېلتيا فرصت موجود دی. له ۲۰۱۳ کال راهيسې، کله چې د لومړي ځل لپاره د پرانيستې نړيوال اقتصاد موضوع مطرح شوه، د چين د دولت رييس څو ځله پر دې وړاندیز ټينګار کړی دی. په ۲۰۱۷ کال کې د رييس شي د نړيوال اقتصادي فورم د کلنۍ غونډې د پرانيستې په مراسمو کې د «زموږ د وخت ګډ مسووليت، د نړيوالې ودې تقويه کول» تر عنوان لاندې مهمه وينا وکړه او ټينګار یې وکړ چې «په نړيوال اقتصاد کې مدغم کيدل يو تاريخي بهير دی». نوموړي د عامې سوکالۍ لپاره پرانيستې پراختيا ته د چين ژمنتيا تاييد کړه.
چين نه يوازې دا چې د جي -۲۰، د سوداګرۍ نړيوال سازمان او د اسيا – اوقيانوسيې د اقتصادي همکاريو په څېر د مؤثرو همکاريو د څو اړخيزو ميکانيزمونو ملاتړ کوي، د نوي ډول اقتصادي او سوداګريزو اړيکو پر رامنځته کولو هم په فعال ډول کار کوي څو د لویو هېوادونو تر منځ همکاري او همغږي ژوره او له ګاونډيو هېوادونو سره یې اقتصادي او سوداګريزې اړيکې پراخې شي.
په تېره يوه لسيزه کې د چين له لوري وړاندې شوی د سړک او کمربند نوښت په دوامداره توګه ژور او پراخ شوی دی. د دې وړانديز په چوکاټ کې تر دې مهاله چين له ۱۵۰ ډيرو هېوادونو او له ۳۰ ډيرو نړيوالو سازمانونو سره د همکاريو تر ۲۰۰ ډير تړونونه لاسليک کړی چې په پايله کې یې د همکاريو تر درې زرو ډيرې پروژې پيل شوې او د تريليارډونو ډالرو پانګونې شوې دي. دې پروژو د ښکېلو هېوادونو په اقتصادي وده کې د پام وړ اغيز درلودلی دی.
په ۲۰۲۳ کال کې چين د تجهيزاتو د توليد په سکټور کې ۶.۶ سلنه، د لوړې ټکنالوژۍ د توليد په برخه کې ۹.۹ سلنه او د لوړې ټکنالوژۍ د خدماتو په برخه کې ۱۱.۴ سلنه کلنۍ وده درلوده. دغه پرمختګونه د ټکنالوژيکي نوښتونو له لارې د راتلونکې ودې د پرمخ بېولو لپاره د چين رهبري څرګندوي. د سمر داووس په څېر چوکاټونه چين ته دا فرصت برابروي چې خپلې تجربې شريکې کړي او په ځانګړې، متوازنه، او پايداره نړيواله اقتصادي وده کې ونډه واخلي.
د نړيوال کېدو ضد احساساتو له کبله د پېښو خنډونو پر وړاندې په مبارزه کې، موږ پر دې باور يو چې سږنی سمر داووس به همفکره شريکان پر يوه ميز سره راټول کړي څو د راتلونکې ودې لپاره پر نوښتګرو مفاهيمو او پرمختلليو ټکنالوژيو تمرکز وکړي. دغه فورم به د صفرونو د جمعې د لوبې پر ځای د متقابلو ګټو او ګټې – ګټې وضعيت د ملاتړ له لارې له شک پرته بې ساه نړيوال اقتصاد ته د ژوند ساه ورکړي.
