سپینې ماڼۍ د جولای د ۳۱مې نېټې په شپه د یوې اعلاميې په خپرولو سره ویلي چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ په همدې ورځ د نړیوال بیړني اقتصادي واکونو د قانون په شمول د یو شمېر قوانینو پر بنسټ یو فرمان لاسلیک کړی چې له مخې يې د خپلو ۶۹ سوداګریزو شریکو هېوادونو پر هغو توکو تعرفې لوړې شوې چې امریکا ته صادر شوي. دغه عمل په کورنۍ او نړیواله کچه مخالفت او پوښتنې را پارولي دي.
د اعلامیې له مخې، د امریکا یاد تجارتي شریکان به امریکايي بازار ته د خپلو صادراتي توکو د ننوتلو پر مهال له ۱۰ سلنې څخه تر ۴۱ سلنې پورې “بالمثل تعرفې” ورکوي. د دوی په منځ کې، ۴۰ هېوادونه یا سیمې شتون لري چې د ۱۵ سلنې تعرفې پرې وضع شوې او ۱۰ هېوادونه یا سیمې شتون لري چې د ۱۹ یا ۲۰ سلنې تعرفې پرې وضع شوې. د تعرفې نوې اندازه به د فرمان له خپرېدو څخه ۷ ورځې وروسته پلې شي.
په اعلامینه کې ویل شوي چې ځینې سوداګریز شریکان له امریکا سره د سوداګرۍ تړون بشپړولو سره موافق یا توافق ته نږدې شوي دي، خو د تړون له بشپړېدو او رسمي تائيدو مخکې به د تعرفې نوې اندازه لاهم پورې پلی شي. هغه صادراتي توکي چې له تعرفو څخه د تېښتې لپاره د ټرانسفر (transfer) له لارې امریکا ته داخل شي، باید د ۴۰ سلنې تعرفې او اضافي جریمې پرې ولګول شي.
په اعلامیه کې دا هم ویل شوي چې پرته له دې چې نور مقررات شتون ولري، هغه اقتصادونه چې د ۶۹ سوداګریزو شریکانو په لیست کې شامل نه دي، امریکا ته پر صادراتي توکو باندې به د ۱۰ سلنې اضافي تعرفې ولګول شي. له چین څخه په محصولاتو باندې تعرفې په دې فرمان کې نه دي شاملې.
ټرمپ مخکې له ۲۰ څخه زیاتو سوداګریزو شریکو هېوادونو مشرانو ته لیکونه لیږلي وو، چې پکې ویل شوي وو چې د اګست له لومړۍ نېټې څخه به په دې هېوادونو باندې له ۲۰ سلنې څخه تر ۵۰ سلنې پورې تعرفې ولګول شي.
د ټرمپ حکومت لخوا د تعرفو لګولو په کورنۍ او بهرنۍ کچه پراخه مخالفتونه او پوښتنې راپورته کړې دي. د امریکا د سنا مجلس د پولي چارو کمیټې رئیس رون وایډن ویلي چې د تعرفو ریښتینی لګښت به په راتلونکو څو میاشتو کې په بشپړه توګه منعکس شي.
د سویس حکومت په ټولنیزو رسنیو کې یو رسمي بیان خپور کړی او د امریکا د تعرفې پالیسۍ په اړه يې ژوره خواشیني څرګنده کړې ده. په دغه بیان کې ویل شوي چې که څه هم دوه اړخیزو خبرو اترو پرمختګ کړی دی او سویس د تل لپاره رغنده دریځ لري، خو امریکا لاهم هڅه کوي چې دغه هېواد ته د سویس پر صادراتو باندې یو اړخیزې اضافي تعرفې ولګوي.
د اکوادور اقتصاد پوه اکوستا ویلي چې د امریکا لخوا د تعرفې جګړې پیل کول “په بشپړ ډول زړه او غلطه اقتصادي پالیسي” ده.
