دونالډ ټرمپ د جنورۍ په شلمه نېټه د امریکا د ۴۷م ولسمشر په توګه لوړه وکړه او په همدې ورځ يې نږدې ۲۰۰ اجرائيوي فرمانونه لاسليک کړي چې پر اقتصادي، مهاجرينو، انرژۍ او دولتي امنيت چارو پورې تړاو لري او موخه يې د امريکا بيا رغونه او بيا قوي کول دي.
که امريکا غواړي چې نړۍ رهبري کړي، نو بايد د نورو هېوادونو ګټو ته پاملرنه وکړي. خو دغه هېواد تل خپلو ګټو ته لومړيتوب ورکړی او غواړي چې د مکسيکو خليج او ګرينليند ټاپو ونيسي، کاناډا د يوه ايالت په توګه د خپلې خاورې برخه کړي، د نورو هېوادونو پر توليداتو تعرفې زياتې کړي او له نورو هېوادونو سره مرستې پای ته ورسوي. د ټرمپ د لوړې په مراسمو کې د ډېرو اروپايي ښي اړخو ګوندونو مشرانو او سياستوالو ګډون کړی چې ټول يې ملتپال او مخافظه کار دي. نړيوال د امريکا پر کړنو انديښمن دي. نو مونږ څنګه د نړۍ دواملرونکي پرمختیايي موخه تر سره کړو او نړۍ به څنګه اباده شي؟
په هرصوت! لازمه نه ده چې نړیوال پورته ټکیوته اندېښنه ولري، ځکه نړۍ یوازې په امریکا پورې تړاو نه لري.
که څه هم د نړيوال کېدو بهير له ځينو ستونزو سره مخ دی خو لا هم روان دی. د سياستوالو شعارونه د ګډ پرمختګ او د ګډې سمسورتیا لپاره د بېلا بېلو هېوادونو د هڅو او هيلو مخه نه شي نيولی. البته د نړۍ د دوو لويو اقتصادونو په توګه به د چين او امریکا ترمنځ همکارۍ خامخا د پورتنۍ موخې د پوره کېدو لپاره پرېکړه کوونکی رول ولوبوي. نو که څه هم ټرمپ او ټيم يې د امريکا د لا قوي کولو او بيا ابادۍ نارې وهي، خو له چين سره د همکارۍ دروازه نه ده بنده شوې او چين او امريکا هم پر وخت د همکاریو لپاره مثبت نیتونه هم ښودلي دي. ټرمپ له لوړې نه مخکې داسې ويلي چې که چين له امريکا سره همکارۍ وکړي، نو د نړۍ ټولې ستونزې به لرې شي. دغه څرګندونې د دې ښکاندويي کوي چې هغه د چین او امريکا ترمنځ د همکارۍ پر مهم اهميت ښه پوهيږي. سربېره پردې نوموړي هېله وښودله چې د خپل ماموريت په لومړيو سلو ورځو کې له چين څخه ليدنه وکړي. د چين د بهرنيو چارو وزارت هم په دې اړه مثبت غبرګون ښودلی او څرګنده کړې يې ده چې غواړي له امريکا سره د اړيکو د نور پرمختګ لپاره ګډې هڅې وکړي. د دې ترڅنګ چین هم د ټرمپ د لوړې په مراسمو کې د ګډون لپاره خپل پلاوی ليږلی او له دې هم ښکاري چې چين د دوه اړخيزې تبادلې او همکارۍ د لا پياوړتيا لپاره مثبته رويه غوره کوي.
د چين او امریکا عمومي اقتصادي اندازه د نړۍ يوه پر درېیمه برخه ، عمومي نفوس يې د نړۍ يو پر څلورمه برخه او دوه اړخيز سوداګريز ارزښت يې شاوخوا د نړۍ يو پر پنځمه برخه نيسي او دوه اړخيزې صنعتي او اقتصادي همکارۍ يې هم لا نږدې شوې دي. دا ټول د هغه حقيقت ښکاندويي کوي چې چين او امريکا يو له بل څخه نشي جلا کېدای.
د امريکا د بهرنيو چارو پخواني وزير روبيرټ هورماټس څه موده دمخه د امريکا او چين ترمنځ د اړيکو د ټینګښت په هکله یوې غونډې ته ويلي چې که امريکا او چين د اقليم، طب، ښوونې، سوداګرۍ او پانګونې په برخو کې يو له بل سره همکارۍ وکړي، نړۍ به لا ښکلې شي. که دواړه خواوې يو له بل سره مقابله وکړي، نړۍ به لا خرابه شي.
عمومي حالت ته په کتو سره د چین او امريکا د چلند څرنګوالی د نړۍ له پرمختیایي لوري سره تړاو لري. د يادو دوو هېوادونو ترمنځ مثبتې اړيکې د نړيوالې سولې او ثبات بنسټ دی. که له اقلیمي بدلون سره د مقابلې او د غلودانو ستونزې او يا د نړيوالې روغتيا په برخه کې چلنجونه وي، د چین او امريکا ترمنځ همکارۍ تل په دغو برخو کې نه بدلېدونکي رول لوبوي. دواړه هېوادونه يو له بل سره ډیالوګ او همکارۍ پياوړې کړې چې دا هم د بېلا بېلو خواوو لپاره تر ټولو غوره انتخاب دی او د دوی له ګټو سره سمون لري. د امريکا او چين ترمنځ د اړيکو په تړاو د دولتي کمېټې رئيس سټیفن اولونس ويلي، که د امريکا او چين ترمنځ اړیکې سختې هم وي، نو موږ باید په زړه ورتوب سره دوه اړخيزې همکارۍ پرمخبوزو. رغنده او اغيزناکه دوه اړخيزې اړيکې به امريکايانو ته رښتيني ګټې ورسوي.
