۲۳م شانګریلا ډیالوګ د مې په ۳۱مې نېټې په سینګاپور کې پای ته ورسېد، چې پکې د سیمه ییزو هېوادونو مشرانو، لوړپوړو چارواکو او کارپوهانو ګډون کړی و.
دوی د ډیالوګ او همکاريو د پیاوړتیا غوښتنه کړې او ويلي يې دي، چې د اسیا او ارام سمندر د سیمې امنیت او ثبات به په ګډه ساتي.
شانګريلا ډیالوګ په داسې حال کې ترسره شو، چې په ګردې نړۍ کې جیوپولیټیکي وضعیت مخ په ترینګلېدو او د نړیوالې ټولنې پر وړاندې امنیتي ننګونې په ډېرېدو دي.
په شانګريلا ډیالوګ کې د ډیالوګ او همکارۍ اواز
د اسیا او ارام سمندر سیمه په نړیوال اقتصاد کې تر ټولو حیاتي رول لوبوي او ځواکمن اېنجن يادېږي. د دې سیمې جیوپولیټیکي او امنیتي وضيعت د نړۍ پاملرنه راجلب کړې ده.
د شانګريلا ډیالوګ ګډونوالو له بېلا بېلو هېوادونو غوښتي، چې خپلمنځي ډیالوګ او همکارۍ پیاوړې کړي، د ډلو د تقابل پر ضد ودرېږي او د سیمې خوندیتوب او ثبات وساتي.
د ویتنام د کمونېست ګوند د مرکزي کمېټې عمومي منشي او دولت رئیس تولام شانګريلا ډیالوګ ته په وينا کې ویلي، چې اوسمهال نړۍ ډېره بې ثباته او پر وړاندې يې ډېر خطرونه موجود دي، خو بیا هم د اسیا او ارام سیمه له تقابل څخه د ډډې کافي اراده او توان لري.
نوموړي پر مختلفو خواوو غږ کړی چې متقابل باور، ډیالوګ او همکارۍ پیاوړې کړي او په ګډه یوه انعطاف پذيره خوندي او سمسوره سیمه جوړه کړي.
شنونکي وايي، د اسیان د غړو هېوادونو مشرانو په دې وروستیو کلونو کې په شانګریلا ډیالوګ کې فعال ګډون او ویناوې کړي او هڅې کوي چې په سیمه ییزو چارو کې د وینا حق او اغېزې نورې هم زیاتې کړي.
د مالیزیا صدراعظم انور بن ابراهیم د تېر کال په ډیالوګ کې دا نظر وړاندې کړی و، که د سیمې هېوادونه اوږه په اوږه کارونه ترسره کړي، نو کوم بهرنی ځواک یې مخه نه شي نيولی او نه یې هم سره پاشلی شي. د ډيالوګ ګډونوالو د انور بن ابراهيم له ياد نظر سره موافقه کړې ده.
ټول غړي باید کوچنۍ ډلې او غير مناسبو کړنو ته بیدار واوسي
د سیمې هېوادونه د ډیالوګ او همکاريو په لټه دي، خو بیا هم ځيني هېوادونه او خلک د همکاريو په پلمه د تقابل په هڅه دي او په سیمه کې د ډلو ترمنځ د تقابل د راپورته کولو کوششونه کوي او د ټولو اندېښنې يې زياتې کړې دي.
د جاپان دفاع وزیر کیوزومي شینجرو دغه ډیالوګ ته د تش په نوم ازاد او پرانیستي اندو- پاسفیک نوی پلان بیا معرفي کړی او ویلي یې دي چې هېواد به یې خپل دفاعي توان نور هم پیاوړی او د سیمې امنیتي همکارۍ به پراخې کړي او د سیمې په دفاعي چارو کې به نوی هویت څرګند کړي.
د فلیپین دفاع وزیر ګیلبرتو تیودورو داسې خبرې کړي، چې د سیمې وضعیت به د ترینګلېدو پر لوري رهي کړي.
نوموړي ويلي، هېواد به یې نظامي توان پیاوړی او د امنیتي همکارانو شبکه به پراخه کړي.
د دغو دواړو هېوادونو څرګندونې د سیمې د هېوادونو شخصیتونو اندېښنې راپورته کړې دي.
د سینګاپور د دولتي پوهنتون د ختیځې اسیا د څېړنیزې ادارې کارپوه چانګ وېلیانګ رسنيو ته ویلي، چې ځيني افراد او هېوادونه د سیمې د امنیت په پلمه د ډلو تقابل راپاروي، چې دغه کړنې به یې اعتماد او باور ته زیان او د سیمې ثبات ته به اوږدمهاله ګواښونه پېښ کړي او د شخړو خطرونه به زیات کړي.
د امریکا دفاع وزیر پیټ هګسیت ياد ډیالوګ ته ویلي، چې د واشنګټن او بېجینګ ترمنځ د رغنده ستراتیژیکو ثابتو اړیکو د ټینګېدو اجتماع، چې څه موده مخکې رامنځته شوې، د اسيا او ارام سمندر سيمې او حتی د نړۍ د سولې لپاره ستر اهمیت لري.
د چين د نړۍ د امنیت وړاندیز په شمول ډېرو ادعاوو او وړانديزونو د ډیالوګ د ګډونوالو پاملرنه راجلب کړې دي.
د ډيالوګ ګډونوال او کارپوهان پر دې اند دي، چې چین د دغو وړاندیزونو د تطبیق عملي کوونکی دی او نړیواله ټولنه په تمه ده چې د نړۍ د سولې او ثبات د ساتلو لپاره له دغه هېواد سره همکارۍ نورې هم پیاوړې کړي.
