د چين د دولت رييس شي جين پينګ د چهارشنبې په ورځ د روسیې په کازان ښار کې د بريکس سرمشريزې ته په وينا کې ټيڼګار وکړ چې هېواد یې د بريکس له غړو هېوادونو سره د همکاريو پراخولو ته لېواله دی.
شي دغه راز هغه پرېکړه هم اعلان کړه چې پر بنسټ یې هېوادونه په مشارکت کې شاملېدو ته را بلل کيږي. دا چاره د بريکس په پراختيا کې يو بل مهم پرمختګ دی.
د رييس شي وينا، چې له پنځو څخه په تېره جنوري کې لسو ته د بريکس د غړو تر ډيريدو وروسته لومړنۍ مخامخ وينا وه، د ميکانيزم د پراختيا لپاره طرحه وړاندې کړه، څو قطبي نړۍ ته یې نوې روحيه ورکړه، په نړيوال سويل کې یې يووالی ټينګ کړ او د نړۍ په ګوټ ګوټ کې یې د ملتونو تر منځ همکاريو ته لاره هواره کړه.
ګڼ ګټونکي همکارۍ
دا چې نړۍ له جيوپوليټيکي فشارونو، مالي بې ثباتيو، اقليمي بدلون او نورو ننګونو سره مخ ده، همکارۍ یې د ژغورل کېدو يوازينۍ لاره ده.
په تېرو اتلسو کلونو کې چين د بريکس د شريکانو تر منځ د متقابلو ګټورو همکاريو پراختيا ته خپله ژمنتيا ساتلې ده. د شي د چهارشنبې ورځې وينا د لوی بريکس د همکاريو پراختيا ته د چين ليوالتيا لا ډيره په ډاګه کړه.
د لوی بريکس همکارۍ د سرچينو په برابرولو او د پراختيايي فرصتونو په رامنځته کولو کې د لا بهبود راوستلو په مانا دي.
د شانګهای په مرکزيت نوی پراختيايي بانک د بېلګې په توګه يادولی شو چې په مخ پر ودې هېوادونو کې د زيربنايي پروژو او پايدارې پراختيا لپاره مالي سرچينې برابروي. د ۲۰۲۳ کال تر پايه نوي پراختيايي بانک په غړو هېوادونو کې ۱۰۵ پروژې منظورې کړې وې چې د رسمي احصائيو له مخې یې ټوليز ارزښت ۳۵ ميلياردو امريکايي ډالرو ته رسېږي.
رييس شي د چهارشنبې ورځې په وينا کې د نوي پراختيايي بانک د پياوړي کولو غوښتنه هم وکړه او د بريکس له غړو یې وغوښتل چې له بدليدونکي نړيوال اقتصادي نظام سره د مالي سيسټمونو په عيارولو کې مخکښ رول ولوبوي.
د چين – بريکس د مصنوعي ځيرکتيا د پراختيا او همکاريو مرکز او د چين – بريکس د ساينس او ابتکاراتو پارک هم د بريکس د غړو هېوادونو د همکاريو په پراختيا کې اغېزناک رول لوبولی او ټولو غړو ته یې د دې فرصت برابر کړی چې د فضايي څېړنو، بايوټکنالوژۍ، مصنوعي ځيرکتيا او نورو برخو کې ګډ کار وکړي.
له ۲۰۲۳م کال راهيسې بريکس د چين په شيامن کې د نوي صنعتي انقلاب په ابتکاري مرکز کې تر لسو ډير افلاين روزنيز کورسونه دایر کړي چې له اويا د ډيرو هېوادونو تر سلو ډیرو زده کوونکو پکې برخه اخيستې ده.
رئيس شي په خپله وينا کې په بهر کې د لسو نورو روزنيزو مرکزونو د جوړولو زيری هم ورکړ چې د بريکس په غړو هېوادونو کې به زرو تعليمي اداره چيانو، ښوونکو او زده کوونکو ته روزنه ورکړي.
سينهوا خبري اژانس په دبۍ کې د خليج څېړنيز مرکز د سياسي او ستراتيژيکو چارو د څېړونکي احمد العلي له قوله ويلي چې د بريکس د همکاريو ميکانېزم په نړيوال دريځ کې د مخ پر ودې هېوادونو د نفوذ په پراخولو کې مهم رول لوبولی او دا هغه څه دي چې د متحدو عربي اماراتو په لومړيتوبونو کې راځي.
ورخلاصون او ټولشموليت
په ۲۰۱۷م کال کې له بريکس پلس را نيولې بيا په ۲۰۲۴م کال کې د غړو له پلوه د بريکس تر پراخېدو پورې، دغه ميکانېزم د ورخلاصون روحيه، ټولشموليت او د ګټې – ګټې روحيه ساتلې ده.
د رسمي ارقامو له مخې، دا مهال د بريکس د غړو هېوادونو د ناخالصو کورني توليد عمومي ارزښت د نړۍ د ټولو ناخالصو کورني توليد عمومي ارزښت ۳۰ سلنه برخه جوړوي. دغه راز د بريکس د غړو هېوادونو د وګړو ټوليز شمېر د نړۍ د ټولو وګړو نږدې نيمايي دی او سوداګري یې د نړۍ د ټولې سوداګرۍ يوه پر پنځمه برخه ده.
پر دې ټولو سربېره، د نړيوالې سولې لپاره د کارنېګي بنسټ د معلوماتو له مخې د لوی بريکس اقتصادي توليد، چې د پېر ځواک پر بنسټ محاسبه کيږي، دا مهال تر G7 اوښتی دی.
ګڼ شمېر هغه پرمختللي هېوادونه چې د متحدو ايالتونو تر سلطې د لاندې نړۍ د بديل د موندلو په لټه کې دي، بريکس ته مراجعه کوي څو له خپلو پراختيايي حقونو بشپړه ګټه واخلي. پر هغو هېوادونو سربېره چې په تېره جنوري کې له دغه بلاک سره په رسمي ډول يو ځای شوي، د ماليزيا، تايلنډ او اذربايجان په ګډون تر ۳۰ ډيرو نورو هېوادونو هم لېوالتيا ښودلې چې په رسمي ډول د برېکس غړيتوب ته غوښتنليک وړاندې کړي.
رئيس شي د چهارشنبې په وينا کې د نړيوالې حکومتولۍ سيسټم په اصلاح کولو کې د بريکس مخکښ رول ته په اشارې سره وويل چې د بريکس د غړو د شمېر لوړول يوه لويه موخه او د نړيوال وضعيت بدلوونکی مناسبت دی.
د تايلنډ د ملي تحقيقاتي مرکز تر چتر لاندې د چين – تايلنډ د ستراتيژيکو څېړنو د مرکز مشر سوراسېټ تانادتانګ ويلي چې بريکس د مخ پر ودې هېوادونو او غوړېدونکو بازارونو پر رسا غږ او د روان جيوپوليټيک ليدلوري پر نه بدلېدونکې برخې بدل شوی دی چې د لا ډيرې عادلانه او څو قطبي نړۍ د جوړېدو لپاره ځواکمن ابزار برابروي.
د بريکس غړي هېوادونه لويديځوال نه دي، خو دا په دې مانا نه ده چې ګنې دوی د لويديځ ضد دي.
بريکس له جوړېدو راهيسې څواړخيزتوب ته خپله ژمنتيا ساتلې او د داسې نړيوالې حکومتولۍ غوښتنه کوي چې د مخ پر ودې هېوادونو غږ پکې واوریدل شي. دا په نړيوال سويل کې د پرتو هېوادونو منطقي اړتيا ده.
رئيس شي د چهارشنبې ورځې په وينا کې د لوی بريکس همکاريو او د يوه داسې څو قطبي نړيوال نظم رامنځته کولو ته د چين هوډ بيا تازه کړ چې د ټولو لوبغاړو غږ به پکې په مساوي ډول اوريدل کيږي.