د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جنورۍ په ۲۱مې نېټې پر ټولنيزو رسنيو ويلي، چې د ناټو له سرمنشي مارک روټي سره يې د ګرينلنډ په اړه د شوني تړون چوکاټ جوړ کړی دی. په ورته وخت کې مارک روټي هم رسنيو ته منلې، چې هغه له ولسمشر ټرمپ سره ګډو نظريو ته رسیدلی دی.
ټرمپ: امريکا به هر هغه څه تر لاسه کړي چې غواړي يې
د ټرمپ پر ټولنيزو رسنيو ويلي، چې له روټي سره یې په ليدنې کې د ګرينلنډ او حتی د ټولې ارکټيکې سيمې د راتلونکي تړون چوکاټ برابر کړی او اړوند پرمختګونه به يې په مناسب وخت کې له رسنيو سره شريک کړي.
هغه د شوني تړون د چوکاټ په اړه تفصيل نه دی روښانه کړی، خو دومره یې ويلي، چې دغه لايحه د دفاع او د معدنونو د استخراج په ترتيباتو پسې تړاو لري او ټولو ته به امتيازونه برابر کړي او په خبره یې، امريکا چې څه غواړي، نو هغه به څه ترلاسه کوي.
ټرمپ په ورته وخت کې ويلي، چې هغه د دغه چوکاټ پر بنسټ د اروپا پر اتو هېوادونو د زیاتو تعرفو له هغه پلانه هم لاس په سر شوی، چې ټاکل شوې وه د فبرورۍ په لومړۍ نېټه به نافذ شي.
سي اېن اېن په يوه خبر کې ويلي، چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ګرينلنډ د تړون لپاره ډېر زیات وخت ټاکلی او دغه تړون د ګرينلنډ د کنټرول لپاره د ده غوښتنې پوره کولی شي.
د سپينې ماڼۍ مطبوعاتي سکرټرې کاروليني ليويټ رسنيو ته ويلي، چې د ياد تړون چوکاټي تفصيل د اړوندو خواوو نهايي تاييد ته اړتيا لري او وروسته به اعلان شي.
هغې دا هم ويلي، که امريکا ياد تړون ته ورسېږي، نو واشنګټن به په ډېرې کمې بيې په ګرينلنډ کې ټول ستراتيژيک هدفونه عملي کړي.
په تړون کې څه شامل دي؟
امريکا او ناټو د ياد تړون د چوکاټ تفصيل نه دی اعلان کړی. خو د امريکا او اروپا خبري رسنيو ويلي، چې په دغه تړون کې د ګرينلنډ د حاکميت مسئله نه ده شامله، خو ممکن هغه محتويات پکې شامل وي چې امريکا به په ګرينلنډ کې د ګولډن ډوم (Golden Dome) د توغنديو د دفاع سيسټم ځای پر ځای کوي او بل د ګرينلنډ د دفاع هغه تړون به نوی کوي چې امريکا او ډنمارک په ۱۹۵۱م کال کې لاسليک کړی و او هم به ناټو په ارکټيکې سيمې کې خپل فعاليتونه زياتوي.
د سي اين اين د خبر له مخې، امريکا او ډنمارک په ۱۹۵۱م کال کې د ګرينلنډ د دفاع تړون لاسليک کړی، چې له مخې يې همغه مهال امريکا ته اجازه ورکړل شوې چې په ګرينلنډ کې په دايمي توګه پوځونه ځای پر ځای کړي.
د ناټو د يو چارواکي په قول، ناټو د روانې مياشتې په ۲۱مې نېټې د هغه وړانديز په اړه سلا مشورې کړي، له مخې یې ډنمارک به امريکا ته اجازه ورکوي چې په ګرينلنډ کې لا زياتې نظامي اډې جوړې کړي.
برسیره پر دې، ګرينلنډ د نادره ځمکې، ګريفائټ او مسو په شمول د انرژيو د بدلون او د چيپ پراخې سرچينې لري، چې لوړ ستراتيژيکي او اقتصادي ارزښت ورپسې غوټه دی. په دغه تړون کې ښايي د معدن د استخراج حقونه هم شامل وي.
د ناټو سرمنشي: امريکا او ناټو به په راتلونکې کې ډېرې خبرې ولري
مارک روټي د جنورۍ په ۲۱مې نېټې د امريکا خبري رسنيو ته ويلي، چې هغه له ټرمپ سره ښه لیدنه درلوده او پر ټولنيزو رسنيو د ټرمپ خبرې يې سمې بللې دي او په خبره یې، هغه به له ټرمپ سره نورې خبرې هم ولري.
روټي د امريکا فوکس نيوز ته ويلي، چې له ټرمپ سره یې په لیدنې کې د ارکټيکې سيمې امنيت ته هم پاملرنه کړې، چې هلته باید ډېر کارونه ترسره شي او په خبره یې، ناټو باید د دې سیمې د ساتلو لپاره د ځمکې، سمندر او هوا اختیار ولري.
د ناټو وياند اليسن هارټ ويلي، چې سرمنشي روټي له ټرمپ سره د لیدنې په ترڅ کې د ګرينلنډ د حاکميت په هکله هيڅ جوړ جاړی نه دی کړی.
د ډنمارک لومړۍ وزيرې ميټي فريډيريکسين د جنورۍ په ۲۲مې نېټې رسنیو ته ويلي، چې مارک روټي د ډنمارک او ګرينلنډ په استازيتوب له نورو خواوو سره د خبرو اترو حق نه لري.
نوموړې ويلي، ډنمارک به خپل حاکميت له لاسه ورنه کړي او ګريڼلنډ به د ډنمارک يوه برخه وي.
د ډنمارک بهرنيو چارو وزير لارس لوکي راسموسين د روانې مياشتې په ۲۱مې نېټې رسنيو ته ويلي، چې هغه به ټرمپ ته مخامخ ووايي، چې هېواد به يې له امريکې سره د ګرينلنډ د حاکميت په اړه هیڅ خبرې ونه کړي او امريکا به ګرينلنډ ترلاسه نه کړي او دا يې د هېواد سره کرښه ده.