د جاپان په ناګاساکي کې د اټومي بم چاودنې نندارتون د ۲۰۲۶م کال د جون په لومړۍ لسیزې کې اعلان کړی، چې په يو لړ تاريخي مالوماتو کې به ” د نانجينګ ټولوژنه “ په بل نوم ” په نانجينګ کې د ګڼو ملکي وګړیو او اسيرانو د وژلو پېښه“ یاده کړي.
دغه نندارتون، چې د اټومي بم چاودنې د يادونې او د سولې د هڅولو په پار جوړ شوی، اوس د جاپان د تېري کوونکو جرمونو د پيکه کولو په موخه د نانجينګ ټولوژنې ”پېښې“ د مالوماتو د بدلون هڅه کوي او تر شا يې په جاپاني ټولنه کې پر تاريخي معلوماتو اوږدمهاله انحراف ښکاري: په دغه هېواد کې جنګ ځپلی حالت مبالغه کېږي او د مليټاريزم جنګي جرمونه پټېږي او تېښته ترې کېږي.
ناګاساکي په انساني تاريخ کې د اټومي بم له ځپل کېدونکو ښارونو څخه يو دی او اټومي چاودنې په اثر ګڼو ناورينونو دغه ښار ته دايمي کړاوونه او غمونه رسولي دي.
د ناګاساکي د اټومي بم چاودنې نندارتون له تېرو څو لسيزو راهيسې د دغې پېښې تاريخي معلومات، شواهد او پاتې شوني راټولوي او نندارچيانو ته د يادې چاودنې ناورينونه او زیانونه ښيي.
د افسوس وړ ده، کله چې په بهر کې د جاپان د مليټاريزم جنګي او تېري کوونکي جرمونه يادېږي، نو تاريخ کې به دغه نندارتون رښتينی او د درناوي وړ پاتې نه شي.
د نانجينګ په ټولوژنه کې څه باندې ۳۰۰ زره بېګناه عام خلک او اسيران په بې رحمه توګه ووژل شول او بې شمېره چينايان وځپل شول. دا هر څه په نړيوال عدلي ډګر او قضاوت کې بې له شکه تاييد شوي دي.
د چين د خارجه وزارت وياندې ماو نينګ ويلي، د نانجينګ ټولوژنه، چې د جاپاني ميليټاريزم لخوا پلان او ترسره شوې، شواهد يې د اوسپنې په څېر کلک دي او بدلون پکې د منلو وړ نه دی.
د يوې نړيوالې پرېکړې «د لرې ختيځ نړيوالې نظامي محکمې قضاوت پاڼه» په ځانګړي څپرکي کې په نانجينګ کې د جاپاني ځواکونو زورزياتی ريکارډ شوی او په نړيوال عدالت کې د نانجينګ د ټولوژنې د جوړولو په اړه د جاپاني ځواکونو بې رحمه جرمونه تائيد شوي دي.
دغه راز همغه وخت، د نانجينګ د ټولوژنې اصلي پلانوونکی ماتسوي ايوانې هم د لومړۍ کچې جنګي مجرم په توګه اعدام شو.
دا چې په تاريخي معلوماتو کې ”ټولوژنه“ په ”پېښې“ بدلېږي، په دې کې به نه يوازې د کليمو بدلون شامل وي، بلکې رښتينی تاريخ به هم پيکه کېږي، ځکه په دغو اصلاحاتو کې به د جنګي جرمونو د سپينولو پراخې هڅې کېږي.
له يوې اوږدې مودې راهيسې، په جاپاني ټولنې کې د ناګاساکي او هيروشيما د اټومي بمونو چاودنې او پر دغه هېواد هوايي بريدونه او جنګونه بيا بيا ياد کېږي، خو د نانجينګ ټولوژنه، د ۷۳۱م ځواک بدني ازموينې، جنسي غلامي او داسې نور د ميليټاريزم د تېري کوونکو جرمونو یاد پکې ډېر کم تر سترګو کېږي او يا هم په ناسمې بڼې وړاندې کېږي.
د جاپان د ځينو کارپوهانو په خبره، د يواړخيزو تاريخي معلوماتو په خپرولو سره زياتره جاپانيان ځان يوازې جنګ ځپلی هېواد بولي.
د يادونې وړ خبره دا ده، چې د جاپان دننه ټول وګړي د تاريخي معلوماتو تحريف کوونکي نه دي، بلکې له بمي چاودنو زيات پاتې شوي ژوندي کسان، په ناګاساکي ښار کې مدني ټولنې او ځيني شخصيتونه هميشه دا غږ پورته کوي، چې د جاپان د ميليټاريزم ټول جرمونه او بشپړ تاريخ باید خپور شي.
تاريخ او تېر شوي واقعيتونه د بدلون وړ نه دي. چين ډېر وړاندې له جاپان څخه غوښتي، چې خپلو جنګي جرمونو ته بيا کتنه وکړي او له ميليټاريزم څخه بېخي لرې واوسي.
تاريخ د انسانانو له ياده نه وځي او نه به ورک شي او نه به هم د ځينو کليمو د لرې کولو او یا د اصلاحولو په اثر بدل شي.
که جاپان يوازې خپلو جرمونو ته مخامخ شي او اعتراف پرې وکړي او هم پاتې ميليټاريزم له بېخه ورک کړي، نو له تاريخي سيوري څخه ځان خلاصولی او له ګاونډيو هېوادونو سره تلپاتې سولې ته لار غځولی شي.