په داسې نړۍ کې چې د ټکنالوژۍ، برېښنايي سوداګرۍ او ډیجیټلي اړیکو له امله واټنونه ورځ تر بلې لنډېږي، ښايي ځینو ته داسې ښکاره شي چې د پوستي خدمتونو ارزښت کم شوی دی؛ خو حقیقت برعکس دی. پوستي خدمتونه یوازې د لیکونو، کارتونو او اسنادو د لېږد وسیله نه ده، بلکې د نننۍ نړۍ په اقتصادي نظام کې د توکو د انتقال، برېښنايي سوداګرۍ، سوداګریزو اړیکو او د خلکو د نښلولو یوه مهمه برخه ده. هغه هېوادونه چې خپل پوستي سیستمونه یې له نوې ټکنالوژۍ او اقتصادي اړتیاوو سره برابر کړي، له پوستې څخه یې د عادي خدماتي ادارې پر ځای د اقتصاد د ودې په یوه مهمه وسیله بدله کړې ده.
د نړۍ په ډېرو هېوادونو کې پوستي خدمتونه اوس له دودیزې «لیک رسونې» څخه ډېر وړاندې تللي دي. د پوستي ادارو د فعالیت ساحه د پارسلونو، کورنیو او نړیوالو بارونو، چټکو رسونو، لوژستیکي خدمتونو، برېښنايي سوداګرۍ، ډیجیټلي تعقیب، ګودامدارۍ او انلاین خدمتونو تر برخو غځېدلې ده. په ځانګړې توګه د برېښنايي سوداګرۍ له پراختیا سره د پوستې رول لا مهم شوی دی؛ ځکه هر هغه توکی چې یو کس یې له انټرنېټ څخه اخلي، په پای کې د یوه منظم لوژستیکي او رسولو سیستم له لارې باید د پلورونکي له دروازې څخه د پېرودونکي تر دروازې ورسېږي. همدا بدلون ښيي چې پوسته د ډیجیټلي عصر سیال نه، بلکې د ډیجیټلي اقتصاد یوه مهمه ستنه ده. انټرنېټ سوداګري پیدا کوي، خو پوستي او لوژستیکي شبکه یې تر پېرودونکي رسوي.
له همدې امله د یوه هېواد پیاوړی پوستي سیستم کولای شي د کوچنیو او لویو سوداګرو لپاره بازارونه پراخ کړي، د کورنیو تولیداتو د خرڅلاو زمینه زیاته کړي او حتی د هغو سیمو اقتصادي فعالیت پیاوړی کړي چې له لویو سوداګریزو مرکزونو لرې پرتې دي. پوستي خدمتونه د یوه هېواد په اقتصادي وده کې له څو اړخونو مرسته کولای شي. لومړی، د توکو د انتقال لګښت او وخت راکموي. دویم، سوداګرو ته د هېواد دننه او بهر بازارونو ته د لاسرسي زمینه برابروي. درېیم، د برېښنايي سوداګرۍ د ودې لپاره اړین بنسټ رامنځته کوي. څلورم، د زرګونو مستقیمو او غیرمستقیمو کاري فرصتونو د رامنځته کېدو سبب ګرځي. پنځم، د دولت او خلکو ترمنځ د اسنادو او رسمي مکتوبونو د انتقال په برخه کې د باور وړ خدمت وړاندې کوي. له دې ورهاخوا، یوه معیاري پوستي شبکه کولای شي د مالي خدمتونو، بیمې، تادیاتو او نورو عامه او سوداګریزو خدمتونو د پراختیا لپاره هم زمینه برابره کړي. په حقیقت کې، د پوستي شبکې پراختیا د هېواد د اقتصادي زیربناوو له پراختیا سره تړلې ده. لکه څنګه چې سړکونه، هوايي ډګرونه، بندرونه او مخابرات د اقتصادي فعالیت لپاره مهم دي، همداسې پوسته او لوژستیک هم د اقتصاد د دوران یوه مهمه برخه جوړوي.
که تولید کوونکی خپل محصول بازار ته په مناسب وخت او مناسب لګښت نه شي رسولی، یوازې د تولید زیاتوالی د اقتصادي ودې لپاره بسنه نه کوي. د افغانستان لپاره د پوستي خدمتونو دا ارزښت تر بل هر وخت زیات دی. افغانستان پراخ جغرافیایي جوړښت، له مرکزي بازارونو څخه لرې پرتې سیمې، د سوداګرۍ د پراختیا اړتیا او د کورنیو تولیداتو د بازار موندنې له جدي ستونزو سره مخ دی. په داسې وضعیت کې یوه پراخه، منظمه او عصري پوستي شبکه کولای شي د هېواد د اقتصادي فعالیتونو په پراختیا کې مهم رول ولوبوي. په دې برخه کې د افغان پُست وروستي فعالیتونه د پام وړ دي. د افغان پُست امارتي شرکت د اجراییوي رییس رحمتالله مکي په مشرۍ افغان پلاوي د اسیا ـ پسفیک پُستي اتحادیې د ۱۴مې کنګرې په څنډه کې د دغې اتحادیې له عمومي رییس وینایا پراکاش سینګ او یو شمېر نورو چارواکو سره جلا جلا کتنې کړې دي.
د امارتي شرکتونو لوی ریاست د خبرپاڼې له مخې، په دغو لیدنو کې د پوستي خدمتونو پر پراختیا، د همکاریو پر پیاوړتیا او د تجربو پر شریکولو خبرې شوې او د اسیا ـ پسفیک پُستي اتحادیې مسوولینو د پوستي خدمتونو د لا پراختیا او دوام په برخه کې د هر اړخیزې همکارۍ ډاډ ورکړی دی. دا لیدنې باید یوازې د تشریفاتي اړیکو تر کچې محدودې پاتې نه شي؛ بلکې افغانستان باید له داسې نړیوالو او سیمهییزو اړیکو څخه عملي ګټه واخلي. د نورو هېوادونو تجربې باید مطالعه، د افغانستان له اړتیاوو سره پرتله او په تدریجي ډول عملي شي. په ځانګړې توګه د پارسلونو د مدیریت، نړیوالو رسونو، ډیجیټلي تعقیب، برېښنايي سوداګرۍ، لوژستیک، معیارونو او د مشتریانو د خدمتونو په برخو کې د سیمې له پرمختللو هېوادونو څخه ډېر څه زده کېدای شي. افغانستان باید د خپل پوستي سیستم د عصري کولو لپاره روښانه او اوږدمهاله طرحه جوړه کړي. د پوستې دفترونه باید یوازې د لیکونو د سپارلو ځایونه نه وي، بلکې د عصري لوژستیکي او خدماتي مرکزونو بڼه غوره کړي.
د پارسلونو لپاره باید معیاري سیستمونه رامنځته شي، هره بسته باید د ډیجیټلي کوډ له لارې تعقیبېدونکې وي او مشتری باید وکولای شي په هر وخت کې د خپل توکي د موقعیت په اړه معلومات ترلاسه کړي. د افغانستان د پوستي شبکې باید له برېښنايي سوداګرۍ سره نږدې اړیکه پیدا کړي. که افغان سوداګر او تولیدوونکي وکولای شي خپل محصولات په انلاین ډول وپلوري او افغان پُست یې په خوندي، چټک او مناسب لګښت دننه او بهر مشتریانو ته ورسوي، دا به د کوچنیو کاروبارونو لپاره د بازار یوه نوې دروازه پرانیزي. لاسي صنایع، وچې مېوې، زعفران، قالینې، جامې او نور کورني تولیدات کولای شي له همدې لارې د هېواد له پولو هاخوا بازارونو ته ورسېږي. د پوستي خدمتونو کیفیت، سرعت او باور لوړ شي. په معاصر اقتصاد کې مشتری یوازې ارزانه خدمت نه غواړي؛ هغه چټکتیا، امنیت، د توکي د تعقیب امکان او د زیان یا ورکېدو پر وړاندې د باور وړ میکانیزم هم غواړي. که دا معیارونه رامنځته شي، خلک او سوداګر به د پوستي خدمتونو کارولو ته لا ډېر وهڅول شي.
افغانستان باید د نړیوالو او سیمهییزو پوستي شبکو له ظرفیتونو څخه اعظمي استفاده وکړي. د اسیا ـ پسفیک پُستي اتحادیې له چارواکو سره د افغان پلاوي لیدنې په همدې برخه کې مهم فرصت بلل کېدای شي. افغانستان کولای شي د تخنیکي مرستو، روزنیزو پروګرامونو، تجربو د شریکولو او د پوستي معیارونو د لوړولو په برخه کې له دغو همکاریو عملي ګټه واخلي. افغانستان نن داسې اقتصادي فرصتونو ته اړتیا لري چې له یوه لوري د خلکو لپاره د کار زمینه برابره کړي او له بلې خوا کورني تولیدات بازارونو ته ورسوي. پوستي خدمتونه د همدې دواړو موخو د ترلاسه کولو لپاره مناسب ظرفیت لري.
زموږ لپاره د پوستې عصري کول یوازې د یوه خدماتي سیستم اصلاح نه ده؛ دا د سوداګرۍ، تولید، ټکنالوژۍ او اقتصادي ودې لپاره د یوه نوي مسیر جوړول دي. د اسیا ـ پسفیک پُستي اتحادیې له چارواکو سره د افغان پلاوي وروستۍ لیدنې باید د همدې مسیر د پیل په توګه وکتل شي. اوس اړتیا ده چې خبرې په عملي همکاریو، هوکړو، روزنیزو پروګرامونو، تخنیکي مرستو او د خدمتونو په محسوس پرمختګ بدلې شي. که افغانستان وکولای شي خپله پوستي شبکه له نړیوالو معیارونو سره برابره کړي، پوسته به نور یوازې د پیغامونو د رسولو وسیله نه وي؛ بلکې د اقتصاد د دوران، د سوداګرۍ د پراختیا او د افغانستان د کورني تولید د نړیوال بازار پر لور د سفر یوه مهمه لار به وي. په نننۍ نړۍ کې هغه هېوادونه مخکې ځي چې د بدلون اړتیا ژر درک کړي. د پوستې بدلون هم له همدې اړتیاوو څخه دی.
افغانستان باید له دې فرصت څخه استفاده وکړي او افغان پُست د یوه عصري، چټک، باوري او اقتصادي بنسټ په توګه پیاوړی کړي؛ ځکه د هېواد د اقتصادي پرمختګ په اوږده لار کې ځینې مهمې لارې ښايي له هغه ځایه پیل شي چې موږ یې تر اوسه یوازې د «پوستې» په نوم پېژنو.
