په دې ورځو کې يو خبر په اروپا حتی ټوله نړۍ کې زياته پاملرنه راجلبوي کوم چې د ډانمارک رسنيو په قول د امريکا د دولتي امنيت ادارې تل د ډانمارک له استخباراتي څانګې سره په همکارۍ د جرمني صدر اعظمې انګيلا ميرکل په شمول خپل اروپايي ملګري څارلي. په داسې حال کې د امريکا او اروپايي هېوادونو ترمنځ متقابل باور مخ په کمزورېدو دی او د دوی اړيکو ته هم ستر زيانونه رسېدلي دي.
ډانمارک په شمالي اروپا کې واقعی دی چې جنوب يې له جرمني سره ګډه پوله لري، په شمال کې ناروی او سويډن ته سمندر دی. د هالنډ، برېتانيا، ناروی، سويډن او جرمني ترمنځ د سمندري کېبل د نښلولو څو مهم مرکزونه د ډانمارک په دننه جوړ شوي دي. د ډانمارک د راډيويي خپرونې شرکت او د سويډن، ناروی، جرمني او فرانسې رسنيو په ۲۰۱۵ کال کې د ډانمارک د ملي استخباراتي ادارې په اړه يو پلټنيز رپوټ بشپړ کړ. د دغه رپوټ له مخې، د امريکا د ملي امنيت ادارې د ډانمارک له ملي استخباراتي ادارې سره په همکارۍ د دغه هېواد په انترنيټي شبکه کې مهمه ډېتا تر لاسه کړي او له دې لارې د ځينو اروپايي هېوادونو لوړ پوړي چارواکو خبرې په پټه توګه اوري او څاري، د مثال په توګه د جرمني صدر اعظمې انګيلا ميرکل، د جرمني ولسمشر او هغه وخت خارجه وزير سټېنمېر او د فرانسې، سويډن او ناروی مشران. د خبر له مخې، د امريکا د دولتي امنيت ادارې نه يوازې د خپلو ملګرو د موبايل لنډ پيغامونه او تليفوني خبرې غلا کوي، بلکې پر انترنيټ د دوی د موندلو معلومات او د چېټ ريکارډ هم تر لاسه کوي.
د جرمني صدر اعظمې انګيلا ميرکل او د فرانسې ولسمشر ايمانويل ماکرون د مې په ۳۱مه نېټه په يوه ګډه خبري ناسته کې څرګنده کړه، د امريکا د دولتي امنيت ادارې د ډانمارک د ملي استخبارتي ادارې په همکارۍ سره د خپلو ملګرو هېوادونو مشران څاري او د دوی خبرې يې په پټه توګه اوري. د خپلو ملګرو پر ضد د امريکا دغسې کړنې د منلو وړ نه دي. نو ځکه جرمني او فرانسه له امريکا او ډانمارک څخه غوښتنه کوي چې په دې اړه مناسب توضيحات وکړي. د جرمني صدر اعظمې انګيلا میرکل زياته کړه چې جرمني او فرانسې ډېر وړاندې د خپلو خبرو د پټ اورېدو په اړه د امريکا د دولتي امنيت له ادارې سره تماس نيولی او د جرمني اړونده رويه هېڅکله نه ده بدل شوې. هغې باور وښود چې امريکا به د ملګرو ترمنځ د متقابل باور پر بنسټ اړوند معلومات برابر کړي.
ناروی او سويډن هم پر ډانمارک غږ کړی چې بايد دې خبر ته غبرګونونه وښيي. د سويډن د ملي دفاع وزير د ټولو اړوندو معلوماتو د تر لاسه کولو غوښتنه وکړه. د ناروی د ملي دفاع وزير په دې اړه خپله جدي رويه هم څرګنده کړې ده.
امريکا تل د انترنيټي امنيت ساتونکي په توګه ځان بولي، خو په حقيقت کې تل د خپلو اروپايي ملګرو پر ضد جاسوسي فعاليتونه کوي. دغه هېواد چې آن د خپلو ملګرو خبرې په پټ ډول اوري، د نورو څارنه به و نه کړي؟
په ۲۰۱۳ کال کې د امريکا د دفاعي چارو په مسؤل يو شرکت پخواني کارکوونکي سنوډن رسنيو ته د امريکايي حکومت لخوا د کورني او بهرني تليفوني شبکې او انترنيټي مخابراتو د څارنې په اړه زيات معلومات افشا کړل چې د نړيوالې ټولنې د حيرانتيا سبب ګرځېدلی دی.
تر دې وروسته په ۲۰۱۵ کال کې د ويکيليکس(Wikileaks) په نوم ويسايټ خبر ورکړ چې د امريکا د دولتي امنيت ادارې په وار سره په پټ ډول د فرانسې د ۳ تنو ولسمشرانو ياک شيراک، نيکولا سرکوزی او فرانکويس اولاند خبرې اورېدلې او ترې يې يو شمېر مهم استخبارات لاسته راوړل.
سياسي شنونکي په دې اړه داسې نظر لري چې امريکا په دوامداره توګه د خپلو اروپايي ملګرو څارنه کوي او غواړي چې ترې خپل تسلط او باداري وساتي. دا به د امريکا او اورپا ترمنځ د اړيکو د اعاده کېدو په لار کې خنډونه واچوي او د دوی ترمنځ تضادونه ممکن نشي حل کېدای.
