د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په دې وروستیو کې اعلان وکړ چې امریکا به د ناټو له لارې اوکراین ته تر ټولو پرمختللې وسلې او تجهیزات ورکړي، او ناټو به سمدلاسه دا وسلې د جګړې ډګر ته انتقال کړي. د ناټو اروپايي غړي هېوادونه به د دغو وسلو ټولې پسسې ورکړي.
امریکا د تېر جولای په پیل کې اعلان وکړ چې اوکراین ته به پوځي مرستې وځنډوي، خو اوس امریکا اوکراین ته د ډېرو پرمختللو وسلو د چمتو کولو په اړه خبرې کوي. ولې یې دومره ژر خپل دریځ بدل کړ؟ نه یوازې دا له روسیې سره د “لویې نارضایتۍ” له امله وي، بلکې یو نوی سوداګریز فرصت یې کشف کړی چې اوکراین ته د پوځي مرستې بیا پیلولو وروسته، امریکا به خپل د وسلو سوداګري لا نوره هم پراخه کړي او له دې فرصت څخه به خپله ګټه پورته کړي، څو د اروپایي هېوادونو نوي اضافه شوي دفاعي بودیجه ترلاسه کړي.
د بلومبرګ د وروستي راپور له مخې، د امریکا ځمکنی پوځ پلان لري چې د راتلونکي اکتوبر له لومړۍ نېټې څخه د پیټریوټ توغندیو سیسټم د پېرودلو لپاره په نوي مالي کال کې له ۱ اعشاریه ۳ میلیاردو ډالرو څخه ډېر مصرف کړي، چې ټول هدف یې د اصلي هدف ۴ چنده ته لوړول دي. اوسمهال، د اوکراین پوځ په بېړني ډول د پیټریوټ توغندیو سیسټمونو لوی شمېر ته اړتیا لري.
د اروپايي ټولنې د بهرنیو چارو او امنیتي پالیسۍ په چارو کې لوړ پوړي استازي کاراس شکایت وکړ «که تاسو د وسلو د چمتو کولو ژمنه وکړئ، خو ووایاست چې بل څوک به یې پیسې ورکړي، نو وسلې په حقیقت کې ستاسو لخوا نه ورکول کېږي، سمه ده؟»
چک جمهوریت دا روښانه کړې چې هېواد به د ټرمپ په یاد پلان کې برخه وانه خلي.سربېره پر دې، یونان او هسپانیه په مکرر ډول اوکراین ته د خپل پیټریوټ توغندي سیسټم له چمتو کولو څخه انکار کړی. فرانسه او ایټالیا هم مخالف نظرونه لري، فرانسه غوره ګڼي چې د اروپا د امنیتي اړتیاو د پوره کولو لپاره خپلې دفاعي چارې پرمختللې کړي.
ټرمپ غوښتنه کړې چې د ناټو غړي هېوادونه خپل کلني دفاعي لګښتونه د GDP ۵ سلنې ته لوړ کړي. شمېرې ښيي چې په ۲۰۲۴ کال کې، د ناټو ټولو غړو هېوادونو خپل پوځي لګښتونه زیات کړل، چې ټول لګښتونه یې له ۱ اعشاریه ۵ ټریلیونو ډالرو څخه زیات وو، چې د نړۍ د پوځي لګښتونو نږدې ۵۵ سلنه جوړوي. د ناټو د اروپايي غړو هېوادونو ټول پوځي لګښتونه ۴۵۴ میلیاردو امریکایي ډالرو ته ورسېدل.
د روان کال له پیل راهیسې، د اروپايي ټولنې د ۲ لویو اقتصادونو په توګه، جرمني او فرانسې په وار سره د دفاعي لګښتونو د پام وړ زیاتوالی اعلان کړی دی. دا نه یوازې د امریکايي حکومت د فشار له امله دی، بلکې د اروپا امنیت ته د امریکا د ژمنې له ټینګښت سره هم نږدې تړاو لري، چې د اروپایي هېوادونو اندېښنې منعکس کوي چې امریکا غواړي د اوکراین له جګړې څخه ووځي.
