په متحدو ايالتونو کې پر ټيک ټاک د بندیز لګېدو تر اندېښنو وروسته د يادې شبکې ګڼو کارنو چيني اپ (شياوهونګشو) ته چې کوچنی سور کتاب یې هم بولي مخه کړې ده. دغه غير متوقعه کډوالي نه يوازې په نړيوالو ډيجيټلي پلټفارمونو کې د تحرکاتو بدلون ښيي بلکې په متحدو ايالتونو کې د ټکنالوژۍ او بيان د ازادۍ سياسي پېچلتيا هم را برسېره کوي.
په متحدو ايالتونو کې د ټيک ټاک د بندولو مسئله د دغه هېواد له ملي امنيت سره تړل کيږي. د ټيک ټاک منتقدين وايي چې د دې شبکې مالک يا بايټ ډانس چيني کمپنۍ ښايي د چين حکومت ته اجازه ورکړي چې د ټيک ټاک د امريکايي کارنو شخصي معلوماتو ته لاسرسي ومومي. د جو بايډن حکومت په ۲۰۲۳م کال کې په دې اړه يو الټيماټم صادر کړ چې ټيک ټاک دې یا پر امريکايانو وپلورل شي او يا به په متحدو ايالتونو کې له بندیزونو سره مخ شي.
دا وضعيت هغه مهال لا پسې وران شو چې د متحدو ايالتونو سترې محکمې د بنديز شونتيا تاييد کړه او د ټيک ټاک ۱.۷ ميليونه کارن له بې باورۍ سره مخ شول. ګڼ شمېر کارنو د ټيک ټاک د بديل لټون پيل کړ، خو د دې پر ځای چې لويديځوالو پلټفارمونو لکه د انسټاګرام او يوټيوب ريلونو ته مخه کړي، چيني شياوهونګشو ته یې مخه کړې ده.
د ټيک ټاک امريکايي کارنو ځانونو ته د ټيک ټاک د کډوالو نوم ورکړی او شياوهونګشو ته یې لا ډير خلاقيت وروړی دی. له همدې کبله دغه چيني اپ په وروستيو کې د اپل سټور د غوره اپونو په نوملړ کې راغلی دی.
پر ټيک ټاک د بنديز لګول اصلاً يو سیاسي شطرنج دی. متحد ايالتونه غواړي چې په دې توګه خپل ډيجيټلي حاکميت خوندي کړي او د چين د ټکنالوژيکي پرمختګ مخه ډپ کړي. ښکاري چې د دې محاسبې پايلې د اټکل خلاف دي او شياوهونګشو ته د امريکايي وګړو پراخ ورتګ ثابته کړه چې کلتوري او ډيجيټلي ښکېلتيا تر سياسي پولو اوړي او مخنيوی یې ناشونی دی.
پر ټيک ټاک د بندیز لګولو د بيان د ازادۍ په برخه کې د متحدو ايالتونو ادعا هم تر پوښتنې لاندې راوستې ده. که څه هم دغه بندیز د ملي امنيت د خونديتابه د يوې هڅې په توګه توجيه کيږي، خو منتقدين یې بیا د امريکا د ډيجيټلي ملاتړ پالنې هڅه بولي.
د متحدو ايالتونو د اساسي قانون په لومړي ترميم کې د بيان د ازادۍ ملاتړ شوی، خو د دغه هېواد د حکومت له اعمالو ښکاري چې دا اصل په نړيواله کچه د پليتابه وړ نه دی. په داسې حال کې چې پر ټيک ټاک د شخصي معلوماتو د خونديتوب په اړه د شته اندېښنو له کبله بندیز لګول کيږي، پر امريکايي پلټفارمونو لکه فېسبوک او ټوېټر د ورته اندېښنو له کبله ورته مقررات نه پلي کيږي.
دغه ډول توپيري چلند د يوه ژور منافقت څرګنده نښه ده: متحد ايالتونه په نړيواله کچه د بيان ازادي غواړي خو په کور د ننه د بيان د ازادۍ بهرنيو پلټفارمونو ته اجازه نه ورکوي. د ملي امنيت د خونديتابه په پلمه د ټيک ټاک په نښه کول د دې منافقت بېلګه ده.
د ټيک ټاک تر بندولو وروسته متحد ايالتونه د بيان د ازادۍ په برخه کې خپل نړيوال شهرت هم له ګواښ سره مخ کوي. دغه راز به دا اقدام نورو هېوادونو ته هم لاره پرانيزي چې د انټرنېټ د نړيوالې شبکې لا ډير ويش ته مخه کړي.
د ټيک ټاک حماسه د چين ټکنالوژيکي کمپنيو ته د نړيوال کېدو په برخه کې هم د احتياط وړانديز کوي او هم روحيه ورکوي. د بايټ ډانس تجربه په نړيواله کچه له سياسي پلوه حساس چاپېريال کې د چيني کمپنيو د اسيب پذيرۍ څرګندونه کوي؛ خو په ورته مهال په لويديځ کې د شياوهونګشو شهرت بيا د کلتوري ښکېلتيا او د توليداتو د سازګارۍ ځواک ښيي.
پر دې ټولو سربېره، ننګونې لا هم پر ځای پاتې دي. شياوهونګشو بايد د معلوماتو د خونديتوب، د محتوياتو د عصري کولو او د لويديځ له مقرراتو سره د مطابقت په برخه کې شته اندېښنې رفع کړي. دغه اپ باید د ژباړې خدمتونه فعال کړي چې غير چيني کارنو ته یې کارونه اسانه شي. بله دا چې د شياوهونګشو کارن د لا ډيرې تنوع پر لور روان دي نو اړتيا ده چې د پايدارې ودې لپاره یې کلتوري حساسيتونو ته پکې جدي پاملرنه وشي.
