له افغانستانه د ټولو بهرنیو ځواکونو د وتلو له اعلان سره جوخت، د هېواد په نږدې ټولو ولایتونو کې جګړې او نښتې شدیدې شوي او زرګونه کورنۍ د خپلو سیمو پرېښودو ته اړ شوي دي. پر کورنیو بې ځایه شویو سربېره، بهرنیو هېوادونو ته هم د افغان کډوالو په شمېر کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی. ډېری دغه کډوال له سختو او خطرناکو لارو هڅه کوي چې ځانونه د ترکیې له لارې اروپايي هېوادونو ته ورسوي. له دې سره جوخت په بهرنیو او په ځانګړې توګه ګاونډیو هېوادونو کې پر افغان کډوالو فشارونه ډېر شوي، ترڅو بېرته خپل هېواد ته ستانه شي.
تازه د کډوالو نړیوال سازمان وایي، چې د روان میلادي کال له جنوري میاشتې راهیسي تر اوسه پورې تر شپږ نیم لکو ډېر افغان کډوال خپل هېواد ته ستانه شوي دي. د یاد سازمان په خبره، سږکال له ایران او پاکستان څخه شپږ لکه او ۵۸ زره او ۹۷۵ افغان کډوال خپل هېواد ته راغلي دي. دغه سازمان وایي، له دې ډلې ۶ لکه ۵۲ زره او ۶۰ افغانان له ایران او ۶۹۱۵ له پاکستان څخه خپل هېواد ته ستانه شوي دي. بلخوا د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ د اټکل له مخې، سږکال د جګړو له امله په کور دننه هم ۲۷۰ زره افغانان د خپلو مېنو پرېښودو ته اړ شوي او اوسمهال په تر ټولو بد بشري وضعیت کې ژوند کوي. دا کډوال داسې مهال راستنېږي، چې په دې وروستیو کې په ټول هېواد کې جګړو او تاوتریخوالي هم زور اخیستی دی. زرګونه کډوال د جګړو، بېوزلۍ او وچکالۍ له کبله له لېرې پرتو سیمو څخه د ولایتونو مرکزونو ته راکډه شوي او اوسمهال جدي بشري مرستو ته اړتیا لري.
په ورته مهال د افغانستان د کډوالو چارو وزارت وايي، دوی هڅه کوي چې دغو کورنیو ته خپلې مرستې ورسوي، خو د یاد وزارت ویاند په خبره، د هېواد روان امنیتي وضعیت ته په کتو، د کډوالو شمېر ورځ تر بلې مخ پر ډېرېدو دی او د دوی شته امکانات د دغو کډوالو لپاره بسنه نه کوي. یاد وزارت پر نړیوالې ټولنې هم غږ کوي چې د دغو کډوالو لاسنیوی وکړي او د پېښېدونکي بشري ناورین مخه ونیسي.
له دې سره هممهاله په دې وروستیو کې د افغان کډوالو موضوع د ګڼو لوېدیځو رسنیو پام هم ځان ته را اړولی او ډېری یادې رسنۍ په افغانستان کې د بشري ناورین د رامنځته کېدو په اړه پرله پسې خبرداری ورکوي. دې چارې په کور دننه افغانان وېرولي او ډېری افغانان په نهیلۍ سره د یوې بدې راتلونکې لپاره شېبې شماري. دغه راز د امریکا په ګډون ځینو بهرنیو هېوادونو هم له افغانستانه د هغو کسانو د ایستلو لړۍ چټکه کړې، چې له دوی سره په تېرو څو کلونو کې په بېلابېلو برخو کې همکاري کړې ده.
