پر افغان مسافرو د ایران وروستي وحشت په کور د ننه سخت غبرګونونه پارولي دي. وړمه ورځ داسې راپورونه خپاره شول چې ایراني عسکرو پنځوس افغانان چې ایران ته په کار او مزدورۍ پسې روان وو، په سیند لاهو کړي دي. له دې ډلې ۱۲ کسه یې بریالي شوي چې ځانونه وژغوري او پاتې نور اوبو ډوب کړي دي. ژغورل شوي مسافر وایي چې ایراني عسکرو وهل، رټل، ډزې یې ورباندې کولې او دوی یې اړ ایستل چې ځانونه اوبو ته واچوي. افغان حکومت، طالبانو او ګڼو سیاسیونو د ایران پر دغه وحشتناکه کړنه غبرګون ښودلی دی.
هره ورځ لسګونه افغانان د کار او مزدورۍ لپاره له غیر قانوني لارو ایران ته اوړي. د قوانینو له مخې، ایرانی حکومت غیر قانوني تلونکي کډوال باید د دوی حقوقو ته په کتو بېرته خپل هېواد ته واستوي، خو وړمه ورځ ایراني عسکرو بشر ضد جنایت ترسره کړی دی. دوی افغان کډوال تر نیولو وروسته وهلي ټکولي او بې عزتي یې ورته کړې ده. په هرات کې له دغه پېښې ژغورل شوو مسافرو ویلي چې ایراني عسکرو کالي ترې و ایستل، ډېری مسافر یې سخت ووهل او بیا یې ډزې ورباندې کولې. د دوی په وینا، دوی کډوال اړ ایستل چې هریرود سیند ته ځانونه وغورځوي. لومړني راپورونه وایي چې ایراني عسکرو په زور او جبر پنځوس افغان کډوال سیند ته لاهو کړي دي، خو ځینې سرچینې بیا دا هم وایي چې د لاهو شوو کسانو شمېر ان ۷۰ تنو ته رسېږي.
د فاریاب یوه اوسېدونکي چې په دې ډله کې یې ایران ته د تګ هڅه کوله ویلي، ایراني پولیسو ټول مسافر اړ ایستل چې باید ځانونه سیند ته وغورځوي. د ده په خبره، خلک به یې سند ته غورځول او دوی به په خپلو کې خندل. شاه ولي وایي: ((خلکو د ایراني پوله ساتو پښې ښکلولې، خو دوی په قمچینو وهل او ډزې یې پرې کولې. پر ما یې هم ډزې وکړې، ویل هغوی چې اوبو کې ډوب شول، ته هم ځان ډوب کړه، هغوی چې سیند کې ډوبېدل، دوی ورته کتل او پخپلو کې یې خندل)).
بلخوا د هرات د حوزوي روغتون مسوولین هم وایي چې له پېښې د پنځو کسانو جسدونه وروړل شوي دي. د دغه روغتون مسوول ډاکټر محمد عارف جلالي وایي، چې جسدونه له اوبو را ایستل شوي او د ډوبېدو له امله یې سا ورکړې ده.
افغان حکومت بیا د ایراني عسکرو پر دغه کړنه غبرګون ښودلی دی. د هېواد د بهرنیو چارو وزارت وایي چې دغه پېښه د دوو ځانګړو مراجعو له لارې څېړل کېږي. د دغه وزارت د ویاند ګران هېواد په وینا، له یوې خوا ولسمشر غني پخپله او له بلې خوا د بهرنیو چارو وزارت سیاسي مرستیال په مشرۍ پلاوی دغه مسئله څېړي. ګران هېواد وایي چې د بهرنیو چارو وزارت سرپرست وزیر ښاغلي حنیف اتمر پلاوي ته دنده سپارلې چې ژر تر ژره پېښه روښانه کړي او تر هغه وروسته ټول معلومات له رسنیو او خلکو سره شریک کړي. بلخوا ولسمشر غني پخپله د دې پېښې د څېړلو ژمنه کړې ده.
له دې سره جوخت وسله والو طالبانو هم د یوې اعلامیې په خپرولو سره د ایراني عسکرو پر دغه کړنه غبرګون ښودلی دی. د دوی په خبره، افغانان اړ دي چې په ګاونډیو هېوادونو کې کار وکړي، نو ایراني عسکرو ته نه ده په کار چې پر وړاندې یې دغه ډول اقدام ترسره کړي. وسله وال طالبان وایي، دا مسئله به د عامو په ذهنیت کې د ایران انځور پيکه کړي.
د ایران حکومت بیا دغه پېښه رد کړې ده او وایي چې د دوی په خاوره کې له افغان کډوالو سره داسې کوم چلند نه دی شوی. د سرچینې په خبره، دوی له افغانانو سره د (اسلامي اخوت) پر بنسټ چلند کوي او یاده پېښه د ځینو کړیو هڅه ده چې غواړي د دواړو هېوادونو اړیکې ترینګلې دي.
دا لومړی ځل نه دی چې ایران د افغان کډوالو پر وړاندې دغه ډول بشر ضد او انسان ضد کړنه ترسره کوي، بلکې له کلونو راهیسې افغانان په ایران کې د مجبورۍ او بې روزګارۍ له امله رټل کېږي او په بېلو نومونو ځپل کېږي.
