له دې امله چې امريک او اسرائيل پر ايران نظامي بريدونه پر له پسي سختوي، د هورموز(Hormuz) له تنګي څخه د تيريدو په وخت کې خنډونه رامنځته شوي، د جاپان بېلا بېلو خواوو د منځنې ختيځ په سيمه کې د جګړې د اوږدمهاله دوامولو په اړه تشويش لري. د خبري رسنيو او اړوندو کارپوهانو په نظر، د جاپان اقتصاد په لوړه اندازه له منځنې ختيځ څخه د نفتو په وارداتو تکيه کوي، نو د دغه هېواد اقتصاد به ممکن له سختو زيانونو سره مخ شي او حتې نژدې په ټپه ودروي.
د جاپان د اقتصاد او سوداګرۍ وزارت د شميرنې له مخې، د روان کال تر جنورۍ پورې د منځنې ختيځ د نفتو په وارداتو د دغه هېواد د تکيه کولو اندازه ۹۵اعشاريه ۱سلنې ته رسېدلی چې اکثره برخه دې د هورموز تنګي له لارې جاپان ته وروليږل شي. ايران د هورموز له تنګي څخه د ترېيدو د منع کولو اعلان کړی او که دغه وضعيت په اوږد مهاله دوام ولري، د انرژيو پر نړيوال ترانسپورټ باندې به ستره اغيزه ولري. سره له دې چې جاپان د نفتو زيرمې لري، خو لا له لوړو خطرونو سره مخ دي.
د شننې له مخې، حتی که د خامو نفتو برابرول د لنډ وخت لپاره ونه ځنډول شي، خو د جګړې دوامول به د خامو نفتو نړيواله بيه لوړه کړي. په دې حال کې د جاپان په هېواد کې د تيل بيې به لا لوړې شي، چې په دغه هېواد کې د موادو بيې لوړېدل ته سبب شي. بر سیره پر دې، د نفتو نړيوالې بيې لوړول ممکن په جاپان کې د تجارتي سوداګريز توازن د سختېدو په اړه د بازار انديښنې نورې هم زياتې کړي، د جاپاني پيسو ارزښت نور هم کمزوری کړي، په دې وجه به د جاپان د وارداتو لګښتونه لوړ شي.
د بازار د شننې له مخې، پر ایران د امريکا او اسرائيل بريدونه د جاپان بازار له خطرونو څخه د ځان د ژغورنې ماډل ته راوړي دي او د توکيو د سټاک بازار د مارچ له لومړۍ نېټې څخه په مسلسلو دريو سوداګريزو ورځو کې په چټکۍ سره راټيټ شوی.
د جاپان د ژوند او اقتصاد د څيړنې لومړي انسټيټيوټ اقتصادي پوه هيديوکي کومانو وويل، د تېر کال په جون کې امريکايي پوځ پر ايران هوايي بريدونه وکړل، چې له امله يې د نفتو نړيوالې بيې شل سلنې لوړې شوې او اټکل کېږي چې د اونې جګړې له امله به ممکن د نفتو نړيوالې بيې شاو خوا ۳۵سلنه لوړې شي چې د نفتو هر بيلار به ۹۰ډالرو ته ورسېږي. دا به د جاپان د پټرول، بريښنا او نور د ژوند لپاره د اړينو توکو پر بيې اغيزه ولري. په جاپان کې له تازه خوړو پر ته سي پي ای(CPI) به صفر اعشاريه ۵سلنه لوړه شي. د جاپان لومړې وزيرې سانای تاکايچي لخوا صادر شوي د بيو کنټرول اقدامات به د خامو نفتو د بيو د وروستي لوړوتلي له امله شاو خوا نيمايي اغيزې جبران کړي.
د جاپان د ان ار ای(NRI) د څيړنې انسټيټيوټ څيړونکي تاکاهيدي کيوچي اټکل کوي چې په بدترين حالت کې به د جاپان د توکو بيې کچه ممکن ۱اعشاريه ۱۴سلنې پورې لوړه شي.
د خبري رسنيو او کارپوهانو په اند، د نفتو بيې لوړول به انفلاسيون نور سختوي او په دې برکته د جاپان د حکومت له مخې په ۲۰۲۶م کال کې د معاش له ټيټېدو څخه د لوړېدو پلان به ريښتنی نه شي او د جاپان د اقتصاد د څه باندې نيمايي شخصيتونو د مصرفولو اندازه به نوره ټيټه شي.
د جاپان د ژوند د بنسټونو د څيړنې انسټيټيوټ د اقتصاد څارنې څانګې مشر سايتو تارو اټکل کوي چې که د ايران جګړه په کودتا کې پاتی شي، د خامو نفتو بيې به نورې لوړېږي. که د هر بيلار نفتو بيې له ۱۰۰ ډالرو څخه اوښتې وي، د جاپان د اقتصاد د پرمختګ سرعت به صفراعشاريه ۳۱سلنه کم شي.
د جاپان د ان ار ای(NRI) د څيړنې انسټيټيوټ څيړونکي تاکاهيدي کيوچي وويل، د منځنې ختيځ د جګړې د دوامولو له امله به د خامو نفتو نړيوالې بيې نورې لوړې شي او د جاپان او حتې د ټولې نړۍ اقتصاد د شاته کېدو خطرونه به زيات شي. د هورموز تنګي د اوږدمهاله بندولو په حال کې ممکن د خامو نفتو بيې هر بيلار ۱۴۰ډالرو ته لوړې شي او د جاپان د اقتصاد د پرمختګ سرعت به صفراعشاريه ۶۵سلنه راټيټه شي.
په راتلونکې کې پر ايران د امريکا او اسرائيل د بريدونو په شمول د جيوپوليتيکو شخړو د سختوالي په حال کې د جاپان د ميتسوبيشي د جامع څېړنيز انسټيټوټ مخکې اټکل کړی چې د جاپان په ۲۰۲۶م مالي کال کې به د اقتصاد د پرمختګ سرعت صفراعاشريه ۹سلنې ته ورسېږي چې په ډېر بد حالت کې به نژدې په ټپه ودروي.
