د ۲۱مې پېړۍ له دويمې لسيزې راهيسې، نړيوال ليدلوری په ډيريدونکي ډول بې خونده او بې ثباته شوی دی. له امنيتي پلوه، د لويو قدرتونو تر منځ رقابتونه ډير شوي او سيمه ييزې شخړې پراخې شوې دي. لکه څرنګه چې د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونيو ګوتريش هم خبرداری ورکړی، «موږ د باروتو يوې داسې خونړۍ بشکې ته ور نږدې کېدونکي يو چې نړۍ به پر بل مخ واړوي».
له پراختيايي پلوه، نړيوال اقتصاد د تحرک موندلو په هڅه کې دی. له ۲۰۲۲م کال راهيسې نړيواله اقتصادي وده را ټيټه شوې او نړيواله سوداګري او پانګونې هم بې خونده شوې دي. پايداره انکشاف هم بې خونده دی او د پايداره انکشاف د موخې د ۲۰۲۳م کال د راپور پر بنسټ، د ۵۰ سلنې موخو د ترلاسه کولو په برخه کې پرمختګ کمزوری او ناکافي ښودل شوی دی، د ۳۰ سلنه نورو موخو په برخه کې پرمختګ بيخي نه دی شوی او ان په ترلاسه کېدو کې یې شاتګ شوی دی. ضمناً د اقليمي بدلون، وبا او ترهګرۍ په څېر نړيوالې مسئلې لا هم جدي ننګونې دي.
جي – ۲۰ د نړيوالو ننګونو او ستونزو د هواري غوره چوکاټ دی. له ۲۰۰۸م کال راهيسې يادې ټولنې د نړيوال اقتصاد، مالي مسايلو او نړيوالو امنيتي مسايلو په ساحو کې مهم رول لوبولی دی. لومړی، جی – ۲۰ د مذاکراتو او مشورو لپاره څواړخيز چوکاټ برابر کړی. د دې ټولنې غړي هېوادونه د نړيوال اقتصاد ۸۰ سلنه برخه جوړوي چې د دوی تر منځ همغږي او مذاکرات د نړيوالو مسايلو پر ثبات نېغ اغېز پرېباسي. دويم دا چې جي – ۲۰ حل لارې وړاندې کوي. دې ټولنې په مالي امنيت، نړيوالو مالياتي مسايلو، ډيجيټلي اقتصاد او ورته نورو برخو کې مهمې حل لارې وړاندې کړې دي.
په وروستيو کلونو کې د لويو هېوادونو تر منځ د کشمکشونو ډيريدو په نړيواله کچه اجماع ته رسېدل لا پسې ستونزمن کړي دي. د ځينو هېوادونو له لوري د پاپوليستي او ملاتړپالو سياسيتونو پلي کېدو د جي – ۲۰ د همکاریو ميکانيزم هم اغېزمن کړی. پر دې ټولو سربېره، لوی هېوادونه لا هم په بشپړ ډول له همکاريو نه دي پر شا شوي. د امريکا متحد ايالتونه او اروپايي اتحاديه لا هم له چين سره په ډيپلوماټيکو ستراتيژيو کې د همکاريو مواردو ته ځای ورکوي.
دا چې د ځمکې کره د نړۍ د ټولو هېوادونو شريکه ده او ټول له جدي نړيوالو ننګونو سره مخ دي، نو هېڅ يو هېواد په يوازې ځان د يادو ننګونو د قابو کولو جوګه نه دی. يوازې په ګډ کار سره پر نړيوالو ننګونو د برلاستيا چانس شته او جی – ۲۰ د ګډ کار ښه چوکاټ کېدای شي.
تر ټولو لومړی خو بايد لوی هېوادونه را مخکې شي او د رهبرۍ مسووليتونو ته اوږه ورکړي. تاريخ دا ښودلې چې د نړيوالو ميکانيزمونو دوام همکاريو ته د لویو هېوادونو په لېوالتيا پورې تړلی. تر څو چې لوی هېوادونه همکاريو ته لېوالتيا ولري، تر هغې به جي – ۲۰ هم مؤثر عمل ته ادامه ورکړي.
ښه خبره دا ده چې چين د ځينو دوديزو لوېديځو قوتونو پر خلاف د ملګرو ملتونو په محوريت د نړيوالو څواړخيزو سيسټمونو دوام ته ژمن دی او د سوله ييز انکشاف پر مسير تګ ته ادامه ورکوي. په دې برخه کې د چين هڅې او اصول په نړيواله کچه منل شوي او د نړۍ په ګوټ ګوټ کې د درناوي وړ ګرځېدلي دي. همدا دليل دی چې په نړيواله حکومتولۍ کې د جي – ۲۰ له لوري د مؤثر رول لوبول کېدو ته هېلې ډېرې شوې دي.
بله مسئله دا ده چې د جي – ۲۰ په چوکاټ کې د همکاريو بنسټونو د پراخولو له لارې پر عملي همکاريو تمرکز وشي. اقليمي بدلون، د طبيعي افتونو او رنځونو مخنيوی، بیولوژيکي تنوع او سمندري کثافات هغه مسايل دي چې نړيوالو ته د همکاريو زمينه برابروي. په يادو برخو کې د ښکېلتيا پراخول د جی – ۲۰ په چوکاټ کې د عملي همکاريو له بيا احيا کېدو سره مرسته کولی شي.
د جی – ۲۰ د سږنۍ سرمشريزې کوربه، برازيل يادې سرمشريزې ته خورا ډير اهميت ورکړی او پر چمتووالي یې د پام وړ سرچينې لګولې دي. په سږنۍ سرمشريزه کې به پر نړيوالو مسايلو لکه پايدار انکشاف او د نړيوالو بنسټونو پر اصلاح کولو تمرکز وشي. د نړيوال سويل د يوه داسې هېواد په توګه چې له متحدو ايالتونو او چين دواړو سره ښې اړيکې لري برازيل هڅه کوي چې د ارتباطي پله رول ولوبوي او د امکان تر بريده اجماع رامنځته کړي. له همدې کبله، له ځينو بې اعتماديو سره سره د جي – ۲۰ سرمشريزې ته د نړيوالې ټولنې تمه ډيره ده.
