ټاپي پروژه، چې افغانستان، پاکستان، او هند ته د ترکمنستان د ګازو انتقالولو لپاره یو ستر نوښت دی، کابو دوه لسیزې کیږي چې په مطبوعاتي بیانونو کې یادېږي، خو په عمل کې کوم خاص پرمختګ نشته. دا پروژه په لومړي ځل په ۲۰۰۲ کال کې وړاندې شوه، او له هغه راهیسې یې په اړه ډېرې غونډې، خبرې او بیانونه شوي دي، خو افغانستان کې لا هم د عملي اقداماتو څرک نشته چې دا وضعیت په ځانګړې توګه د افغانستان اقتصادي او ټولنیزې رغونې لپاره خورا مهم دی.
د شانګهای همکارۍ سازمان وروستۍ سرمشریزې غونډې کې د ترکمنستان ولسمشر قربان قلي بیردي محمدوف د دې پروژې د عملي کېدو اړتیا په ټینګار سره یادونه وکړه او له غړو هېوادونو یې وغوښتل چې په افغانستان کې د انرژۍ او اړیکو پروژو پلي کولو کې ونډه واخلي. نوموړي وویل چې د دې کار لپاره اړینه ده چې له ترکمنستانه د افغانستان له لارې تر پاکستان او هند د ګاز نللیکې ټاپي او نوري فایبر پروژې ژر پلې شي.
افغانستان، چې د سیمې په کچه ستراتيژیک موقعیت لري، کولی شي د دې پروژې په پلي کېدو سره نه یوازې خپلې اقتصادي ستونزې حل کړي، بلکې د سیمهییزې همکارۍ په پراخېدو کې هم مهم رول لوبوي. د ترکمنستان ولسمشر په وینا، د داسې سترو پروژو پلي کېدو سره به نه یوازې اقتصادي ګټې ډیرې شي، بلکې د سیمې په کچه ټولو پروژو کې د افغانستان اغېزناک یوځای کیدل به له دایمي اقتصادي ثبات سره هم مرسته وکړي.
ټاپي پروژه د ترکمنستان لوېدیځ کې له ګلکینش پیلېږي، د افغانستان له هرات او کندهار په تېرېدو سره د پاکستان کوټې او ملتان ته رسېږي او بیا د هند لوېدیځ کې فزیلکا ته رسېږي. دا پروژه کولی شي د سیمې هېوادونو ته د انرژۍ اړتیاوې پوره کړي او د سوداګریزو اړیکو پراخېدو ته زمینه برابره کړي.
خو د دې پروژې د عملي کېدو لپاره یو شمېر ننګونې هم شتون لري. که څه هم چې افغانستان اوس بشپړ امن دی خو سیاسي بېثباتي او تخنیکي ستونزې هغه موارد دي چې د دې پروژې په وړاندې خنډونه جوړوي. د دې لپاره چې ټاپي پروژه په بریالیتوب سره پلي شي، اړینه ده چې په افغانستان کې د دایمي امنیت او سیاسي ثبات د راوستلو لپاره عملي ګامونه واخیستل شي.
د نړیوالې ټولنې ملاتړ، په ځانګړې توګه د شانګهای همکارۍ سازمان غړو هېوادونو همکاري، کولی شي په دې برخه کې مرسته وکړي. د ترکمنستان ولسمشر په خپلو خبرو کې د دې همکاریو د اړتیاوو او ملاتړ په ټینګار سره یادونه وکړه او زیاته یې کړه چې ددې پروژې عملي کېدو سره به نه یوازې اقتصادي ګټې ترلاسه شي، بلکې د سیمهییزې همکارۍ په پراخېدو کې به هم ستر پرمختګ وشي.
د ټاپي پروژې د عملي کېدو لپاره اړینه ده چې ټول اړخونه په همغږۍ سره کار وکړي او د پروژې په وړاندې خنډونه له منځه یوسي. افغانستان، د سیمې په کچه د اقتصادي او ټولنیز پرمختګ لپاره یو مهم لوبغاړی دی، او د دې پروژې پلي کېدل کولی شي د دې هېواد راتلونکې لپاره سترې لاسته راوړنې ولري.
ټاپي پروژه عملي اقداماتو ته اړتیا لري
