پرون داسې خبرونه وو چې د بین الافغاني خبرو په بهیر کې تر شلو ورځو پورې ځنډ راځي او بیا به له دې ځنډ وروسته بېرته خبرې پیلیږي. د خبر سرچینو د دې ځنډ لامل په امریکا کې د کرېسمس رخصتۍ ګڼلي، خو ښايي د دې تر څنګ په خبرو کې په ټپه ولاړ حالات، اختلافونه، په امریکا کې د واک لېږد او ځینې نور مسایل د دې ځنډ سبب شوي وي.
خو ایا دا ځنډ سم دی؟
د سولې په خبرو کې ځنډ، که یوه ورځ او یو ساعت هم وي، د منلو نه دی؛ ځکه چې جګړه روانه ده او په همدې یوه ساعت او یوه ورځ کې هم افغانان وژل کېږي او که یو ساعت او یوه ورځ مخکې هم توافقات کېږي، نو د لسګونو افغانانو د مرګژوبلې مخه به نیول شوي وي. پر دې بنسټ په خبرو کې ځنډ او وقفه د لا ډېرو افغانانو د وژنې زمینه برابروي. له همدې کبله دواړه ټیمونه او هر څوک چې د افغانانو ریښتینی استازیتوب کوي، باید دا ځنډ ونه غواړي او نه هم دا چاره د سولې او افغانانو په ګټه وګڼي.
د دغه ځنډ لپاره چې ظاهراً اوس کوم څه یادیږي، قانع کوونکي نه دي، خو که وروسته د ځنډ رسمي اعلان کېږي او بیا نور دلایل یادیږي، هغه جلا خبره ده. د امریکا له کرېسمس رخصتیو او هلته نوي حکومت ته د واک له لېږد سره د بین الافغاني خبرو تړل، نه یوازې دا چې د بین الافغاني خبرو تصویر ته زیان اړوي، بلکې ښکاره کوي چې دا یوه امریکايي پروسه ده چې افغاني نوم ورکړل شوی دی. له بله اړخه د دواړو اړخونو د پلاوو ستړیا یا هم بل څه دغه ځنډ نه شي توجیه کولی. دواړه ټیمونه په دوحه کې نرم او ګرم پراته دي، په ښکلو او له سهولتونو په ډکو ځایونو کې اوسېږي، د دوی خبرې ډېرې کمې دي او هېڅ داسې څه یې نه دي کړي، چې دوی دې پرې ستړي شي. له همدې کبله تر اوسه پورې د خبرو د ځنډ لپاره هېڅ داسې کوم قانع کوونکی دلیل نشته.
که ځنډ راځي، باید سم او قانع کوونکي دلایل وي. په سوله کې له یوه مهم پرمختګ وروسته او یوه نوي پړاو ته د داخلېدو لپاره ښايي د یوه ځنډ اړتیا وي. که پر اجنډا توافق وشي او له هغه وروسته دواړه لوري د اجنډا پر موضوعاتو د خپلو مشرانو سره د مشورو لپاره او یا هم د خپلو طرحو د وړاندې کولو لپاره یو لنډ ځنډ ته اړتیا ولري، ښايي ځنډ توجیه شي. یا هم دا چې دواړه اړخونه د سولې په خبرو کې له پرمختګ سره هممهاله د خبرو دا لا ښه دوام لپاره د خبرو ځای بدلوي او د دغه بدلون لپاره ځیني تخینکي کارونه وخت ته اړتیا ولري، بیا هم ښايي دا ځنډ توجیه شي. یا ښايي بل کوم داسې دلیل وي چې هغه د دغه ځنډ لپاره مقعول دلیل شي.
دواړه اړخونه باید درک کړي چې د دوی په کار کې ځنډ او خنډ د دې سبب کېږي چې د لا زیاتو افغانانو وینې تویې شي، له همدې امله دوی مخامخ د خپلو خلکو او خدای تعالی پر وړاندې مسوول دي. دوی باید روانې جګړې، وژنو او د سولې اړتیا ته وګوري او بیا د ځنډ په اړه پرېکړه وکړي او هېڅکله باید هېره نه کړي چې هر خنډ او ځنډ د افغانانو د وژنې فرصتونه زیاتوي.