افغانستان د نړۍ پر مخ هغه لرغونی او تاریخي هیواد دی چې، په زرګونو کلونو کې یې بېشمېره مهم تاریخي آثار او فرهنګي میراثونه پخپله غېږ کې ساتلي دي. دا آثار د هېواد د تاریخي، فرهنګي او تمدني میراث نمایندګي کوي، چې نه یوازې د افغانانو لپاره ارزښتناک دي، بلکې د نړیوالو لپاره هم د پاملرنې او مطالعاتو وړ دي. له همدې امله، د افغانستان سرپرست حکومت ته اړینه ده چې د دې تاریخي آثارو او آبدو ساتنه او جدي څارنه وکړي، ترڅو دا بېساري میراثونه د تخریب او زیان څخه وژغورل شي.
تاریخي آثار او آبدې د افغانستان د بډایه فرهنګي او تمدني میراث یوه نه ختمېدونکې برخه ده. دا میراثونه د هر افغان لپاره د ویاړ او عزت یوه نښه ده او د دې ملت د پخوانیو تمدنونو، هنرونو او فرهنګ انعکاس کوي. په تېرو کلونو کې، د جنګونو، بېپامۍ او ناسم مدیریت له امله، ډیری تاریخي آثار زیانمن شوي او یا هم د تخریب له ګواښ سره مخ دي. دا حالت د دې هېواد د فرهنګي هویت او نړیوال حیثیت لپاره یوه جدي ننګونه ده، چې بیړنیو اقداماتو ته اړتیا لري.
افغان سرپرست حکومت ته په کار دي چې د تاریخي آثارو او آبدو ساتنې لپاره عاجل ګامونه پورته کړي. لومړی، حکومت باید د تاریخي آبدو د ساتنې او څارنې لپاره خپلې ادارې پیاوړې او مسلکي ټیمونه جوړ کړي. دې ټیمونو ته باید د نړیوالو معیارونو په رڼا کې د دې آبدو د ساتنې او ترمیم مسوولیت وسپارل شي. د دې ترڅنګ، حکومت باید د دې آثارو د ساتنې او پالنې لپاره مناسبه بودجه ځانګړې کړي، ترڅو دا پروسه په دوامداره توګه او په مؤثره توګه ترسره شي. دویم، حکومت باید د عامه پوهاوي پروګرامونه پیل کړي ترڅو خلک د تاریخي آثارو د ارزښتونو په اړه پوه شي او په ساتنه کې یې خپله ونډه واخلي.
په دې برخه کې، نړیوالې همکارۍ هم ډېر اهمیت لري. په دې وروستیو کې، افغانستان ته د چین یو فرهنګي پلاوی راغلی وو او د تاریخي آثارو د ساتنې په برخه کې یې د همکاریو ژمنې کړې وې. دا یو مثبت ګام دی، خو یوازې ژمنې بسنه نه کوي. سرپرست حکومت ته په کار دي چې دا ژمنې تعقیب کړي او د چین او نورو نړیوالو سازمانونو، لکه یونسکو، سره په دې برخه کې ګډ کار او هڅې وکړي. دا همکارۍ به د تاریخي آبدو د ساتنې او ترمیم لپاره مالي، تخنیکي او مسلکي مرستې برابرې کړي او د دې میراثونو د ساتنې کیفیت به لوړ کړي.
په پای کې، د افغانستان تاریخي آثار او آبدې د دې هېواد د فرهنګي او تاریخي هویت یوه نه بېلېدونکې برخه ده. د سرپرست حکومت لپاره اړینه ده چې د دې میراثونو ساتنه او پالنه په جدي توګه تعقیب کړي. په دې توګه، افغانستان کولای شي خپل بډایه فرهنګي میراثونه د راتلونکو نسلونو لپاره وساتي او په نړیواله سطحه خپل فرهنګي ارزښتونه خوندي کړي. دغه راز د نړیوالو په همکارۍ او ملاتړ افغانستان کولای شي د خپلو تاریخي میراثونو ساتنه او پالنه په بریالیتوب سره ترسره کړي، ترڅو د دې هېواد فرهنګي هویت او تاریخ په سمه توګه خوندي شي.
افغان تاریخي آثار جدي ساتنې او څارنې ته اړتیا لري
