په افغانستان کې د لویو لارو بیاجوړیدنه او پرمختګ د هیواد د اقتصادي ودې او د خلکو د هوساینې لپاره حیاتي ارزښت لري. د کابل-کندهار لویه لاره، چې دوه کاله وړاندې یې د بیاجوړیدو کار پیل شو، لا هم بشپړه شوې نه ده. دغه لاره، چې د افغانستان د جنوبي او مرکزي ولایتونو تر منځ د سوداګریزو او ټولنیزو اړیکو لپاره اساسي اهمیت لري، د افغان سرپرست حکومت د بیا رغونې په لومړیتوبونو کې شامله ده. له بده مرغه، د دې لویې لارې په رغونه کې ورو پرمختګ او ځنډیدل نه یوازې د هیواد اقتصادي حالت اغیزمن کړی، بلکې د خلکو په ورځني ژوند کې یې هم جدي خنډونه رامنځته کړي دي.
د دې لارې په اوږدو کې پرتې سیمې، چې د جګړو او ناامنیو له امله له پرمختیایي پروژو څخه بې برخې پاتې دي، د دې لارې له بشپړیدو سره به له اقتصادي ودې او سوداګریزو فعالیتونو څخه زیاتې ګټې ترلاسه کړي. په داسې حال کې چې ژمی په را رسیدو دی، اړینه ده چې د کابل-کندهار لویې لارې د بیا جوړیدو کارونه په چټکتیا سره بشپړ شي، څو خلک د سختو ژمنیو شرایطو له ستونزو سره مخ نشي.
په همدې ډول، د افغانستان په شمال کې د سالنګ لاره، چې د هیواد شمالي ولایتونه له مرکز سره نښلوي، د ژمي په موسم کې ځانګړې ستونزې رامنځته کوي. د سالنګ لاره د افغانستان لپاره یوه حیاتي اړیکه ده چې د ژمي په موسم کې د واورو او یخنۍ له امله بندیدل، د خلکو ژوند او اقتصادي فعالیتونه جدي زیانمنوي. په دې لاره کې د بیا رغونې او ساتنې لپاره باید عاجل ګامونه واخیستل شي، تر څو د ژمي په اوږدو کې د دې لارې فعالیت ته دوام ورکړل شي او خلک له احتمالي ستونزو څخه خوندي پاتې شي.
همدارنګه، د کابل-ننګرهار لویه لاره، چې د هیواد ختیځ ولایتونو سره نښلوي، د افغانستان لپاره بل مهم اقتصادي شریان دی. د دې لارې د بیا رغونې ژمنه شوې، خو تراوسه پورې یې په عملي ډګر کې کوم ستر پرمختګ نه دی شوی. دا لاره، چې د کابل او ختیځو ولایتونو تر منځ د اړیکو لپاره حیاتي اهمیت لري، باید په چټکتیا سره جوړه شي، ترڅو د خلکو لپاره د تګ راتګ ستونزې را کمې شي.
د دې لویو لارو بیاجوړونه یوازې د تګ راتګ د اسانولو لپاره مهمه نه ده؛ بلکې دا د هیواد د اقتصادي ودې، سوداګریزو اړیکو پیاوړتیا، او د ټولنیز پرمختګ لپاره یو مهم بنسټ دی. د افغانستان ټولې لویې لارې، چې د هیواد اقتصادي او ټولنیز شریانونه بلل کیږي، باید په چټکتیا او دقت سره اساسي جوړې شي. دا د افغان حکومت دنده ده چې د دې پروژو د پلي کیدو چټکتیا ته لومړیتوب ورکړي او د ژمی د راتګ څخه وړاندې ټولې اړتیاوې پوره کړي.
په همدې توګه، د کابل-کندهار، سالنګ، او کابل-ننګرهار لارې نه یوازې د افغانستان داخلي اړیکو لپاره مهمې دي، بلکې د هیواد لپاره د نړیوالو سوداګریزو او اقتصادي اړیکو د پراختیا لپاره هم حیاتي ارزښت لري. د دې لارو بیاجوړیدنه به د افغانستان اقتصادي حالت ته یو نوی ژوند ورکړي او د خلکو د ژوند کیفیت به په بنسټیز ډول ښه کړي. په همدې اساس، افغان حکومت او ټول مسؤل ارګانونه باید په چټکۍ سره اقدام وکړي او د دې لویو پروژو په بشپړیدو کې له ټولو امکاناتو استفاده وکړي. یوازې په دې توګه به هیوادوال له سختو شرایطو څخه په امان کې پاتې شي او افغانستان به د پرمختګ په لور یو نوی ګام واخلي.
د افغانستان لویې لارې: د بیا رغونې روانو پروژو بشپړیدو ته عاجله اړتیا
