تازه د ټرمپ د ملي امنیت سلاکار له ولسمشر غني سره په تلیفوني خبرو کې د بین الافغاني خبرو د ژر پیلېدو غوښتنه کړې ده. رابرټ اوبراین ولسمشر غني ته ویلي چې ژر تر ژره دې د بین الافغاني خبرو د پيل په لار کې شته خنډونه له منځه یوسي او بین الافغاني خبرې دې پيل کړي. د ده په خبره، امریکا د افغان حکومت ترڅنګ ولاړه ده او ښه به وي چې د سولې لپاره نور خنډونه جوړ نه شي. بلخوا تازه داسې ګنګوسې او راپورونه خپاره شوي چې افغان حکومت د طالبانو د ۳۲۰ زندانیانو له ډلې نږدې سل کسه یې خوشي کړي دي. همدا راز ویل کېږي چې طالبانو هم د افغان حکومت ځینې کمانډویان خوشي کړي، خو دا راپورونه تایید شوي نه دي.
اوس په رسنیو او د سیاسي بحثونو تر ټولو ستره اندېښنه د افغان حکومت له لوري د سولې پروسې په برخه کې د خنډونو جوړول دي. څو ورځې وړاندې استاد کریم خلیلي په یوه وینا کې وویل چې ولسمشر غني له طالبانو سره مخکې هم خبرو ته تیاری نه درلود، په دې مانا چې په دې مسئله کې دلچسپي نه لري، خو اوس هم په یو ډول نه په یو ډول د بین الافغاني خبرو لپاره خنډونه جوړېږي. دا واضح خبره ده چې افغان حکومت باید د سولې لپاره د نړیوالو په تېره د امریکا خبرې ومني، لکه تل یې چې منلې دي، سرې کرښې یې ورته ماتې کړې دي او د دوی غوښتنې یې پر ځای کړې. اوس به هم د امریکا خبره مني، زندانیان به خوشي کېږي، خو پوښتنه دا ده، چې ولې د خبرې په منلو کې ځنډ راځي؟ ولې په یو ډول نه په یو ډول د جګړې د دوام لپاره زمینه برابرېږي؟ ولې هغه خبره چې نن منل کېږي او پرمختګ رامنځ ته کوي څو میاشتې او څو اونۍ وروسته منل کېږي؟ دا واضح خبره ده چې په حکومت کې ځينې کړۍ د سولې مخالفې دي. همدا راز د طالبانو په لوري کې هم شاید داسې تحرکات وي چې سوله له خنډ سره مخ کوي.
په حکومت تازه بله ستونزه هم رامنځ ته شوې او هغه د ملي مصالحې عالي شورا پر سر ده چې دا مسئله هم کولی شي د سولې پروسه ځنډنۍ کړي او دا په هڅې صورت د افغانانو او افغانستان په ګټه نه ده. که افغان حکومت په رښتیا سوله غواړي، نو له ورته اقداماتو دې ډډه وکړي، ځنډونه دې نه راولي او پر وخت دې اقدام وکړي.
سیاسي وضعیت د دې تقاضا کوي چې افغان حکومت په رښتینې مانا سولې ته د یوه ماموریت په سترګه وګوري، هغه د افرادو او ځینو کړیو د غوښتنو قرباني نه کړي، په لوی لاس ځنډونه او خنډونه رامنځ ته نه کړي، ځکه جګړه چې یوه ورځ هم اوږدېږي، یو کور نړوي، یوه کورنۍ د غم پر ټغر کېنوي، انسانان وژني او د ناورین ددوام سبب ګرځي. اوس دواړو لورو ته په کار ده چې هم فرصتونه درک کړي او هم د هېواد حساس وضعیت ته متوجه وي، ځکه نور هېڅ افغان د جګړې ددوام غوښتونکی نه دی او هېڅ افغان نه غواړي چې په دې برخه کې ناغېړي وشي.