د چين د خلکو ازادي بښونکي پوځ د ختيځ جنګي زون ځواکونو د اپرېل په دويمې نېټې د تايوان تنګي په مرکزي او جنوبي سمندري سیمو کې د تالندې او برېښنا –۲۰۲۵ اې په نوم پوځي تمرينونه ترسره کړي دي.
پوځي افسرانو د دغه تمرين تر ټولو د پاملرنې وړ ټکی دا ښودلی، چې د چين د خلکو ازادي بښونکي پوځ د ختيځ جنګي زون ځمکنيو ځواکونو د ختيځ سمندر په اړوندو سيمو کې له لرې واټن څخه د مهمو بندرونو او د انرژۍ تأسيساتو پر مجازي هدفونو د دقيق بريد تمرينونه کړي او مطلوبه پايله يې ترلاسه کړې ده.
چين دغه پوځي تمرين د تایوان د خپلواکۍ غوښتونکي لای چينګده د ناسمو څرګندونو او د نورو ورته غوښتنو او ”ترهګريزو کړنو“ پر وړاندې يو قوي اقدام یاد کړی دی.
د چين د خلکو ازادي بښونکي پوځ تېر کال د ګډ خنجر په نوم پوځي تمرينونه ترسره کړي وو او په روان کال کې يې د تايوان تنګي د تالندې او برېښنا –۲۰۲۵اې په نوم پوځي تمرينونه ترسره کړي دي.
شنونکي وايي، د چين د خلکو ازادي بښونکي پوځ د تايوان د خپلواکۍ غوښتونکو د مخنیوي لپاره لارې چارې زیاتې کړې دي.
د چين د ټولنيزو علومو اکاډمۍ د تايوان چارو د څېړنيز مرکز څېړونکي چن ګوي چينګ له سي اېم جي سره د مرکې په ترڅ کې ويلي، چې د چين پوځ د تايوان تنګي د تالندې او برېښنا –۲۰۲۵اې په نوم پوځي تمرينونو پر مجازي دقيقو موخو بريدونه کړي او جنګي همغږۍ او همکارۍ ته یې پکې پاملرنه کړې او ښې پايلې يې ترلاسه کړې دي. د چن ګوي چينګ په وينا، د چين د پوځ له دغو تمرينونو څخه د هېواد د ملي حاکميت او د خاورې د بشپړې ساتنې لپاره د پوځ ټينګه اراده او قوي وړتيا ښکاري.
د تايوان خپلواکي غوښتونکی لای چينګده د تېر کال په مې کې واک ته رسیدلی او له همغه وخت راهيسې پر له پسې پروپاګنډ خپروي او داسې څرګندونې کوي، چې ګواکې تايوان د چين برخه نه ده.
لای چينګده د روان کال د مارچ په ۱۳مې نېټې يو ځل بیا له چين څخه د تایوان د جلاکېدو په اړه ناسمې خبرې کړي او د چين ستره برخه يې د بهرني دښمنانه ځواک په توګه بللې ده.
نوموړي له چين څخه د تايوان د بېلېدو په تړاو ۱۷ مادې لرونکې ستراتيژي ټاکلې او هڅې يې پيل کړي، چې د چين له سترې برخې سره د تايوان د بېلا بېلو ټولنو د نظريو تبادلې پرې کړي.
تايوانيانو د لای چينګده له يادې کړنې سره ټينګ مخالفت ښودلی او سختې نيوکې يې پرې کړې دي.
د چين سترې برخې د لای چينګده د يادو څرګندونو او کړنو په غبرګون کې پياوړي ځوابي اقدامات کړي او د اساسي قانون د واک ساتنې او د هېواد د جلاکېدو ضد قانون او د ملي دفاع قانون د پلي کولو په رڼا کې يې د تايوان خپلواکي غوښتونکو ته سخته سزا ورکړې ده.
کارپوهان د چين دغه تمرينونه معقول او له قانون سره سم بولي، خو د امريکا په مشرۍ ځينې لوېديځ هېوادونه او سازمانونه بیا د خپلو ګټو لپاره پر چين نيوکې کړي او ويلي يې دي، چې ګواکې بېجينګ په يوه اړخيزه توګه د تايوان تنګي حالات بدل کړي دي.
د تايوان تنګي د اوسني حالت حقيقت څه دی؟
په حقیقت کې ځينو بهرنيو کړيو د تايوان تنګي وضعيت زيانمن او بدل کړی دی او همدا لامل دی، چې تايوان تراوسه د چين له سترې برخې سره نه دی يو ځای شوی. ځينې هېوادونه او سازمانونه ستونزو ته لمن وهي، خو دا حقیقت نه شي بدلولی، چې ستره برخه او تايوان چين پسې تړاو لري. چينايان د چين ملي حاکميت او د خاورو بشپړتيا غواړي او په هیڅ صورت د هېواد تجزیې ته غاړه نه ږدي او همدا د تايوان د اوسني حالت حقيقت دی.
تاريخ او قوانينو ته په کتو، د قاهرې اعلاميې او د پوټسدام اعلاميې (Potsdam Declaration)په ګډون ډېرو سندونو کې تايوان د چين برخه بلل شوې ده.
د نړۍ ۱۸۳ هېوادونو د يوه چين د پېژندنې پر بنسټ له چين سره ډيپلوماتيکې اړيکې ټينګې کړې دي. د تايوان اوسنۍ اداره له تېرو اتو کلونو راهیسې د روغتيا په نړيوالو غونډو کې ګډون نه دی کړی او د نړۍ هغو لسو هېوادونو، چې تش په نوم ډيپلوماتيکې اړيکې يې ورسره لرلې، هم پرې کړې دي او د دې ترڅنګ په نړيوال ډګر کې يې فعاليت تر زياتې اندازې کم شوی دی.
دا د دې ښکارندويي کوي، چې د يو چین د پېژندنې اصل د نړيوالې ټولنې ګډ نظر او هم د نړيوالو اړيکو بنسټیز اصل دی.
د چين سترې برخې د تايوان د بېلتون غوښتونکو پر وړاندې اقدامات کړي او دغه کړنه یې د ملګرو ملتونو د پرېکړه ليک له روحيې او د نړيوالو ګډو نظريو سره سمون لري.
ډېرو هېوادونو او نړیوالو سازمانونو منلې، چې تايوان د چين یوه نه جلاکېدونکې برخه ده او دوی به په دوامداره توګه د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ د ۲۷۵۸م پر پرېکړه ليک او د يوه چين د پېژندنې پر اصل ټينګار ولري.