د امریکا اوسني ولسمشر ډونالډ ټرمپ، په دې وروستیو کې د افغانستان په اړه داسې څرګندونې کړې چې نه یوازې له حقیقته لرې دي، بلکې دومره تکراري او بېاساسه دي، لکه دا خبرې چې د یو ژوندي انسان له خولې نه، بلکې د یو ثبتشوي معلوماتو درلودونکي روباټ له خولې راوځي. د ټرمپ څرګندونې دومره تکراري شوي، چې حتی هغه څوک هم پرې خاندي چې له سیاسي مسایلو سره ژور تړاو نه لري.
ټرمپ د خپل کمپاین له پیل راهیسې دا خبره پرلهپسې تکراروي چې ګواکي افغانستان څخه د امریکا له وتلو وروسته چینایي پوځیان د بګرام هوایي اډې ته داخل شوي، او دا ځای یې نیولی. دا خبره نه یوازې بېاساسه ده، بلکې دومره له واقعیته لرې ده چې د افغانستان د بهرنیو چارو سرپرست وزیر هم دا خبره د خندا وړ وبلله. واقعیت دا دی چې د بګرام هوایي اډه اوس د افغانستان د امنیتي ځواکونو تر واک لاندې ده، نه د کوم بل هیواد. تر اوسه هیڅ داسې معتبر سند، انځور یا ویډیويي ثبوت نشته چې دا خبره تایید کړي. دا ادعا دومره ځل تکرار شوې چې اوس دا د ټرمپ د خبرو یوه ریشخندي تکراري جمله ګرځېدلې ده.
بله ادعا چې ټرمپ څو ځله تکرار کړې، دا ده چې ګواکي افغانستان د امریکایي وسلو پلورلو یو ستر بازار ګرځېدلی. دا هم یو بېاساسه تور دی چې هېڅ معتبر سند نه لري. د مسولو چارواکو په وینا نه یوازې دا چې امریکایي وسلې په بشبړه توګه د امریکا تر کنټرول لاندې وې، بلکې د هغو وسلو زیاتره برخه چې پاتې شوې وې، له منځه تللې یا د زړو وسلو ډیپوګانو ته انتقال شوې . دا ادعا هم هغه ډول ده لکه د فلمونو هغه صحنې چې بیا بیا ښکاره کېږي، خو هیڅ منطقي پایله نه لري.
د ټرمپ د دا ډول څرګندونو تر شا یا ناپوهي ده، یا قصدي تحریف، یا هم هڅه ده چې د خپلو پلویانو ذهنونه د واقعیت له لارې منحرف وساتي. خو د افغانستان خلکو ته دا ډول څرګندونې له بدهمرغه د خندا، درد او تحقیر یو ګډ احساس رامنځته کوي. دا ملت له څو لسیزو راهیسې جګړو ځپلی، د نړیوالو لوبو قرباني شوی او اوس د نسبي ثبات لور ته روان دی. داسې بېاساسه څرګندونې نه یوازې دا چې د ستونزو حل ته مرسته نه کوي، بلکې وضعیت لا خرابوي.
که چیرې د ټرمپ دا څرګندونې دقیقې تحلیل او تجزیه شي، سړی دا پایله اخلي چې دا انسان د روباټ غوندې یو څو ثبت شوې تکراري جملې لري، چې پرته له سند، تحلیل او معقول استدلال څخه، تل یې تکراروي. د نړیوال سیاست له پلوه، دا ډول چلند له مسؤلیت لرونکي سیاستوال څخه تمه نه کېږي، ځکه هره کلمه چې له داسې یوه مسوول کس څخه خپریږي، نړیوال اغېز لري. د افغانستان په شان د یو حساس هیواد په اړه د داسې غیرمسؤلانه څرګندونو تکرار، په حقیقت کې د نړیوالو اړیکو سپکاوی دی.
د ټرمپ دا خبرې باید هم د امریکایي ولس او هم د نړیوالو سیاستوالو له لوري جدي ونیول شي. نه دا چې د خندا وړ وبلل شي او بس، بلکې دا باید درک شي چې د داسې شخصیت واک ته رسېدل، یوازې د امریکا لپاره خطرناک نه دي، بلکې د نړۍ لپاره د بېثباتۍ زنګ دی. د افغانستان په شان هیوادونو ته دا ډول ناسمې او مغشوشې څرګندونې، بیا هم د یوې نوې لوبې د پیل نښې ورکوي.
افغان ولس د جګړو له اوږدو کلونو وروسته، اوس د ارام ژوند، ثبات، او نړیوالو سره د احترام پر بنسټ اړیکو ته اړتیا لري. دا ملت باید نور د سیاسي روباټانو د تکراري جملو قرباني نه شي. نړۍ باید د افغانستان حقایق درک کړي، له جعلي تبلیغاتو او بېاساسه تورونو سره فاصله ونیسي، او د دې ملت سره د همکارۍ، نه د تحقیر، اړیکه وساتي.
په پای کې، ټرمپ ته پکار ده چې د روباټ غوندې تکراري، بېمحتوا او له خندا ډکې خبرې پرېږدي، او که غواړي یو ځل بیا د نړۍ ستر ځواک مشري ترلاسه کړي، نو باید د عقل، معلوماتو، تحلیل، او د خلکو د واقعي دردونو له مخې خبرې وکړي. د افغانستان په اړه خبرې کول د سیاست لوبه نه، بلکې د یوه ملت د عزت، ویاړ او زخمونو یادونه ده. دغه ملت د ټوکو وړ نه دی، او ټرمپ باید پوه شي چې نړۍ دا ځل د روباټ سیاست نه، بلکې د واقعي مسؤلیت غوښتنه کوي.
د افغانستان په اړه د ټرمپ څرګندونې لکه د یوه روباټ خبرې نه لکه د یو ژوندي سیاستوال
