څو ورځې مخکې د چين په چينګداو ښار کې د کوويد ۱۹، دوولس مثبتې پېښې ثبت شوې او دا خبر په رسنيو کې په پراخه کچه منعکس شو.
دا په داسې حال کې ده چې چين څو مياشتې وړاندې اعلان وکړ چې کوويد ۱۹ يې په بشپړه توګه کنټرول کړی او مثبتې پېښې نه دي ثبت شوې، نو ځکه په چين کې ټولې چارې د پخوا په شان په نورمال ډول روانې شوې.
ډاکټران وايي چې دغه ويروس د ناروغ انسانانو، ککړو اجسامو او اشياوو په وسيله انتقالېږي او ډېر خلک يې ټرانسپورټي مرکزونو، هوټلونو، لويو مارکېټونو او … وي، نو ځکه په ډېری هېوادونو کې پر يادو ځايونو محدوديتونه وضع شوي.
دا چې د روانې اکتوبر مياشتې له لومړۍ تر اتمې نېټې په چين کې د ملي جشن عمومي رخصتي وه او ياد هېواد شاوخوا ۱۴سوه ميليون نفوس لري چې ډېری خلک يې په خصوصي او دولتي ادارو کې کار کوي، نو په داډول رخصتيو کې ټول خلک بېلا بېلو سيمو ته سفرونه کوي او ټرانسپورټ برخه ډېره مشغوله وي او له بلې خوا په دې وروستيو کې چين ته له نورو هېوادونو څخه مسافرو ته د ويزو ورکړه کې د کوويد ۱۹ له ويرې لګول شوي محدويتونه هم تر ډېره لغوه شوي او د مسافرو تګ راتګ عادي شوی، نو ځکه د ياد ويروس د احتمالي انتقال خطر هم پر خپل ځای دی.
د چيني رسنيو د معلوماتو له مخې په دې رخصتيو کې په ټول چين کې کابو شپږ سوه ميليون تنو سفرونه کړي.
د رسنيو د معلوماتو له مخې چنګداو ښار کې کابو نهه ميلیون کسان ژوند کوي، د خپلې طبيعي ښکلا له امله هر کال د ميليونونو کورنيو او بهرنيو سيلانيانو کوربه وي.
کله چې د اکتوبر په نهمه پکې د کوويد ۱۹ دوولس مثبتې پېښې ثبت شوې، نو ښاروالۍ يې امر وکړ چې بايد ټول استوګن په پنځو ورځو کې ازموينه وکړي.
د اکتوبر په ۱۴مه رسنيو خبر ورکړ چې تر دې دمه ۷ ميليون او ۵سوه زرو تنو ازموينې کړې او د ۴ ميليون او ۶۰زره تنو نتيجې معلومې شوې، ټولې منفي دي او هېڅ مثبت پېښه نه ده ثبت شوې.
سربېره پردې، د چين حکومتي او خصوصي سکتور په ټول چين کې د هغو کسانو د معلومولو لپاره کمپاين پيل کړ چې له يادې نېټې څخه ۱۴تېرو ورځو کې يې چنګداو ښار ته سفر کړی.
داډول کسانو او د هغوی د کورنۍ غړو ته په خپلو کورونو کې د ۱۴ وځني قرنطين امر کړی او قرنطين له پوره کېدو وروسته به اړوندې طبي معاينې کوي او له ډاډ ترلاسه کولو وروسته به خپلو کارونو ته ستنېږي او د باندې وتلو حق لري.
د کوويد ۱۹ ويروس د مخنيوي په موخه د چين ددولت جدي اقداماتو او تابياوو سره سره په چنګداو کې د ياد ويروس د نويو پېښو رامنځ ته کېدل دا ثابتوي چې تر څو واکسين جوړ او تطبیق شوی نه وي، کوويد ۱۹ هر وخت د انسان ژوند ګواښي او د بريد احتمال يې پرځای دی.
هماغه ډول چې د روغتيا نړيوال سازمان هم ويلي، کوويد ۱۹ يوه نړيواله بلا ده، نو ځکه يې بايد د مبارزې لپاره نړيواله هماهنګي موجوده وي او ټول په ګډه هڅه وکړي چې مخه يې ونيسي.
له بده مرغه چې د ځينو هېوادونو مشران لا هم له دې ويروس څخه سياسي استفاده کوي او دا کار نه يوازې ددوی خپلو خلکو، بلکې نړيوالو ته يو جدي خطر دی.
د لوېديځو هېوادونو په تېره بيا امريکا مشران که څه هم ځينې يې کرونا ويروس تر ګريوان ونيول، خو لاهم د يادو هېوادونو خلک له کوويد ۱۹ سره د خپلو حکومتونو پر مبارزې شک لري او وايي چې دوی يوازې شعارونه ورکوي.
څو ورځې مخکې د کرونا ويروس د امريکا د ولسمشر کورنۍ ته هم ورسيد، ټرمپ، لومړۍ مېرمن او زوی يې پر کرونا اخته وپېژندل شول.
دا په داسې حال کې ده چې د امريکا ډېری سياسي فعالانو له کرونا ويروس سره د مبارزې په برخه کې ددغه هېواد د حکومت پر کړنو نيوکې کوي او حکومت د حقايقو پر پټولو تورنوي.
د امريکا مشهور سناتور برني سندرز څو ورځې وړاندې ټرمپ پر دروغو تورن کړ او ويې ويل، په داسې حال کې چې کوويد ۱۹ په امريکا کې تباهي جوړه کړې، خو ټرمپ په دروغو سره خلک تېر باسي.
نوموړي ويلي چې په هرو ۲۴ ساعتونو کې په لسګونو زره امريکايان پر کرونا اخته کېږي، خو ټرمپ لا هم دغه موضوع خطرناکه نه بولي.
سندرز دغه راز ويلي چې د ټرمپ بې علمۍ او سرتمبګۍ له امله امریکا د تباهۍ لور ته روانه ده.
له دې ټولو دا نتيجه ترلاسه ترلاسه کېږي چې له يوې خوا د ژمي سړه هوا په رارسېدو ده او له بلې خوا که څه هم په ډېری هېوادونو کې د کروناضد واکسين څو کلينيکي پړاونه بشپړ شوي، خو لا هم په عام ډول د تطبيق مرحلې ته نه دی رسېدلی، نو فعلا وقايه او له کرونا ويروس ککړو کسانو سره له مستقيم تماس څخه ځان ساتل او د طب پوهانو د سپارښتنو عملي کول يوازينۍ لار ده.
اعظم منور