د چين او امریکا مشرانو له درېيو مياشتو وروسته يو ځل بيا ټېليفوني خبرې تر سره کړې او د نړیوالو پاملرنه يې جلب کړې ده.
د چين دولت رئیس شي جين پينګ د سپتمبر په ۱۹مه نېټه د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره په ټېليفوني خبرو کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اوسنيو اړيکو، د ګډې علاقې وړ مسئلو او دغه راز په راتلونکي کې د دوه اړخيزو اړيکو د ثابت پرمختګ په پار ستراتيژيکې لارښوونې پر سر بحث او د نظر تبادله کړې ده.
شي جين پينګ ويلي، چې د چين او امریکا اړيکې ډېرې مهمې دي، دواړه هېوادونه کولی شي چې يو له بل سره مرسته وکړي، ګډه سمسورتيا جوړه کړي او دواړو هېوادونو او نړۍ ته ګټه ورسوي. ډونالډ ټرمپ ويلي، چې د امریکا او چين ترمنځ اړيکې په نړۍ کې تر ټولو مهمې دوه اړخيزې اړيکې دي. د هغه په خبره، دواړه هېوادونه کولی شي چې د همکارۍ له لارې د نړۍ د سولې او ثبات لپاره خدمت وکړي او هيله يې ښودلې، چې له چين سره دايمي او ښې اړيکې ټينګې کړي.
شي جین پينګ په يادو ټېليفوني خبرو کې ويلي، چې چينايان به د جاپان د تېري پر ضد د چينايانو د مقاومت په جګړې کې د امريکا په شمول د فاشيزم ضد هېوادونو ملاتړ هير نه کړي.
ده زیاته کړې چې ۸۰ کاله مخکې چين او امریکا د سولې او عدالت لپاره په ګډه جګړه کړې او اوس دواړه هېوادونه د ملګرو ملتونو د امنيت شورا دايمي غړي دي او بايد په نوې زمانه کې د نړۍ د سولې او سمسورتيا لپاره همکارۍ وکړي. ده زیاته کړې چې په دې وروستيو کلونو کې امریکا پر چين د ګمرکي مالياتو جګړه پيل کړې، د چين د لوړې تېکنالوجۍ پر صنعت يې فشار راوړی، څو څو ځلې يې د ملي امنيت په پلمه په امريکا کې د چيني شرکتونو د پرمختګ مخنيوی کړی او بالاخره يې د چين او امريکا اړيکو ته زيانونه رسولي دي.
د روان کال له مې مياشتې راهيسې، د چين او امريکا پلاویو د دواړو مشرانو د مهمې ګډې موافقې په رڼا کې څلور ځله سوداګريزې خبرې اترې تر سره کړې دي.
دواړو خواوو د مساوي ډيالوګ له لارې يو د بل پوهاوی ژور کړی، متقابل اعتماد يې ټينګ کړی او بالمثل اقدامات يې کړي دي. د دواړو خواوو په اند، د چين او امريکا ثابتې سوداګريزې اړيکې د دواړو هېوادونو او د نړۍ د پرمختګ لپاره مهم اهميت لري.
په دې وروستيو کې د چين او امريکا استازو په مادريد کې خبرې اترې تر سره کړې. دواړه خواوې د ټيک ټاک مسئلې پر سر اساسي موافقې ته رسېدلي دي. خو په عين وخت کې امریکا پر چین لګول شوي یو اړخيز سوداګريز محدودیتونه نه دي لغوه کړي او پر چيني شرکتونو د بنديزونو لېست يې لا پراخ کړی. چيني لوري په دې اړه امريکايي لوري ته سخته انديښنه او پاملرنه څرګنده کړې.
په دې ټېليفوني خبرو کې رئيس شي جين پينګ د دواړو هېوادونو ترمنځ د مسئلو د حل په اړه د چين اصول او دريځ څرګند کړی او ويلي یې دي، چې دواړه خواوې بايد ګډه هڅه وکړي، امريکا بايد يواړخيز سوداګريز بنديزونه لغوه کړي، څو د دواړو خواوو د سلامشورو لاسته راوړنې ويجاړې نه کړي. هغه د ټيک ټاک مسئلې په اړه هيله ښودلې، چې شرکت د بازاري مقرراتو پر بنسټ سوداګريز مذاکرات ښه تر سره کړي او د چين له قوانينو او مقرراتو سره سمون لرونکې او د برابرۍ پر اساس ولاړ ګټور پلان جوړ کړي. هغه له امريکايي لوري څخه غوښتي، چې په امریکا کې د چيني شرکتونو د پانګونې لپاره پرانيستی، عادلانه او غیر تبعيضي سوداګريز چاپيريال برابر کړي. ولسمشر ټرمپ په خپلو خبرو کې ويلي، چې هېواد يې غواړي له چين سره سوداګريزې همکارۍ پياوړې کړي او د دواړو پلاويو د مشورو څخه به ملاتړ وکړي، څو د ټیک ټاک مسئله ښه حل کړي.
که چين او امريکا د دواړو مشرانو پر لارښوونه عمل وکړي او د دوی مهمې ګډې موافقې پلي کړي، نو خپلمنځي توپيرونه به حل شي او په نوې زمانه کې به د ګټې – ګټې همکارۍ مسیر پيل شي، چې دا د دواړو هېوادونو ګډ مسووليت دی.