د فرانسې، لژيک او لوکزامبورګ په شمول شپږو هېوادونو د سپتمبر په ۲۲مه نېټه د فلسطين مسئلې د سوله ييز حل او د دوو دولتونو لايحې د پلي کولو په اړه جوړه شوې نړيواله غونډه کې د فلسطين دولت په رسمیت پېژندل اعلان کړل.
له دې څخه يوه ورځ مخکې، بريتانيا، کاناډا، استراليا او پرتګال هم ياده پرېکړه کړې وه.
تر اوسه پورې د ملګرو ملتونو په ۱۹۳ غړیو هېوادونو کې ۱۵۷ هېوادونو د فلسطين دولت په رسميت پېژندلی، چې د ټولو غړیو د شمېر له ۸۰ سلنې څخه زیات جوړوي. د ملګرو ملتونو د امنيت شورا په پنځو دايمي غړيو هېوادونو کې ۴ هېوادونو د فلسطين دولت په رسميت پېژندلی، چې دا شمېر ۸۰ سلنه جوړوي. له دې څخه دا په ډاګه شوې، چې د فلسطين دولت په رسميت پېژندل نړیواله ګډه اجماع ګرځېدلې ده.
ولې نړيواله ټولنه اوس د فلسطين دولت په رسمیت پېژني؟
د ۲۰۲۳م کال له اکتوبر راهيسې چې د فلسطين او اسرائيل ترمنځ شخړه پيل شوې، اسرائيلي ځواکونو په غزه ټرانګه کې څه باندې ۶۵ زره فلسطينيان وژلي او شاوخوا ۱۶۰ زره يې ټپيان کړي دي. د ملګرو ملتونو خپلواکې څېړنيزې کمېټې څو ورځې مخکې په يوه راپور کې تائيد کړه، چې اسرائيل په غزه تړانګه نسل وژنه کړې ده.
اوسنی وضعيت د لا سختېدو په حال کې دی.
په سپتمبر کې اسرائيلي ځواکونو پر سوريې او لبنان هوايي بريدونه کړي او ان پر قطر يې هم هوايي بريد چې د شخړو د حل د مذاکراتو کوربه و. اسرائيلي چارواکو په ښکاره ویلي چې دوی غواړي د اردن سيند لوېديځه غاړه په بشپړه توګه اشغال کړي، په داسې حال کې چې دا د فلسطين خاوره ده او په نړۍ کې يې د مخالفت ډېر پراخ غږونه پورته شوي دي.
نو په داسې حال کې يو شمېر هېوادونو د فلسطين دولت په رسميت پېژندلی، څو د وضعیت د لا سختېدو مخنيوي وکړي.
په عين وخت کې د هغو هېوادونو شمېر د زیاتېدو په حال کې دی چې فکر کوي د دوو هېوادونو طرحه د فلسطين مسئلې د حل لپاره يوازينی لار ده او بايد له دې طرحې څخه سياسي ملاتړ نور ټينګ کړي. د دوو هېوادونو طرحه، يعنې د ۱۹۶۷ کال د پولې پر بنسټ، د ختیځ بیت المقدس په پلازمېنې او پوره حاکميت لرونکی خپلواک فلسطین جوړ کړي. خو اسرائيل د دې طرحې د مخنیوي لپاره د اردن سیند په لوېدیځه غاړه کې د استوګنې ښار ګوټو په شمول يو لړ پروژې عملي کړې او له دې سیمې يې ډېری فلسطینیان ګډو ته اړ کړي او يا يې شمېر ډېر کم کړی دی. د دې تر څنګ، امريکا له اسرائیل څخه ملاتړ کوي، نو د دوو هېوادونو طرحه له ستونزو سره مخامخ شوې ده.
د فلسطين او اسرائیل ترمنځ د اوسنۍ جګړې ۲۳ مياشتې تېرې شوې، چې په فلسطین کې ډېر سخت بشري ناورین رامنځته شوی دی. اوس نړیواله ټولنه په دې پوه شوې، چې د فلسطين مسئلې د حتمي حل یوازینۍ لار د دوو هېوادونو د طرحې عملي کېدل دي.
په فلسطین کې د سولې تامین د غزې د خلکو هيله، د منځي ختيځ د هېوادونو غوښتنه او د نړيوالې ټولنې مسئوليت دی.
د فلسطين او اسرائيل په مسئله کې امریکا يو ډېر مهم لوړی او هېواد دی. دغه هېواد بايد اوسني وضعيت ته په سمه توګه وګوري، له اسرائيل څخه يو اړخیز ملاتړ دې لغوه کړي او د دوو هېوادونو له طرحې څخه دې ملاتړ وکړي.