کله چې چيني شکله عصري کېدل يادوئ، دا پوښتنه به ښايي خامخا په زړه کې راتېرېږي چې چيني شکله عصري کېدل د نړۍ د نورو هېوادونو له عصري کېدو سره څه توپير لري؟ په حقیقت کې دا يوه ډېره پېچلې پوښتنه نه ده او ځواب يې د چين د عامو خلکو په ورځني ژوند او له نړۍ سره د دغه هېواد په اړيکو کې لیدل کېږي.
په ۱۹۷۴م کال کې د چين په شمال لوېديځ د شاان شي ولایت په ليانګ جيا هه کلي کې شي جين پينګ چې هغه وخت کې د کلي د ګوندي منشي په توګه دنده ترسره کوله، د ځايي کليوالو په لارښوونې د دغه ولایت لومړی د مېتان ګازو ذخيره جوړه کړې ده چې په دې سره د دغه هېواد په کليو کې د انرژۍ انقلاب پيل شوی دی. له دې نه ۵۰ کلونه وروسته اوس په لیانګ جيا هه کلي کې د سولر ډېرې تختې درېدلې او کليو ته برق تولیدوي. په ليانګ جيا هه کلي کې د انرژۍ د بدلون تجربه يوه کوچنۍ هېنداره بلل کېږي، چې د چين د عصري کېدو بهیر ځانګړتياوې ترې منعکس کېږي.
د چيني شکله عصري کېدو لومړۍ ځانګړتيا دا ده چې پراخ نفوس يې له نعمت څخه برخمن دی.
چين څه باندې يو میليارد او ۴۰۰ ميليونه نفوس لري او پيمانه يې د اوسنيو ټولو پرمختللو هېوادونو د نفوس له حجم څخه هم زياتوالی ښيي. چين د نړۍ له ٪ ۹ کروندو او ٪ ۶ خوږو اوبو څخه په استفادې خپل يو میليارد او ۴۰۰ ميلیونه نفوس مرفه کړی او ۸۰۰ ميليونه بېوزلي کسان يې له بېوزلۍ څخه ژغورلي، چې د نړۍ د بېوزلۍ د کمولو لپاره يې د خدماتو کچه له ٪ ۷۰ زیاته شوې او له ټاکلي وخت لس کاله وړاندې يې د ملګرو ملتونو د دواملرونکي پرمختګ په اجنډا کې ټاکل شوې موخه پوره کړې ده. چين دغه راز له مخ پر ودو هېوادونو سره د بېوزلۍ کمولو همکارۍ هم کړې، چې د سراسري جنوب يا پرمختيايي هېوادونو ترمنځ د همکاريو نمونه ګرځېدلې ده.
د چيني شکله عصري کېدو دويمه ځانګړتيا دا ده چې دغه بهیر د ټولو ولسونو د ګډ شتمنېدو لپاره دی.
په لوېديځو هېوادونو کې به د عصري کېدو په جريان کې د بډايه او غریب ترمنځ واټن عموماً لوی شوی وي، د بېلګې په توګه په امریکا کې د خلکو تر ټولو شتمنه ډله يوازې د هېواد د عمومي نفوس ٪ ۱۰ جوړوي، خو د هېواد نږدې ٪ ۷۰ شتمني نيسي. چين لومړی شديده بېوزلي له منځه وړلې او بيا وروسته يې د صنايعو او ټولنيز تضمين له لارې بېوزلۍ ته د خلکو د بېرته ستنېدو مخه نيولې ده، دغه راز د کليو د هراړخيزې بيا سمسورتيا ستراتېژي يې عملي کړې، څو بزګران يې د ښاريانو په څېر له زېربناوو او عامو خدماتو څخه برخمن شي. چين همدارنګه د سيمو د همغږي پرمختګ ستراتېژي هم عملي کړې، څو پرمختللې سيمې او نسبتاً وروسته پاتې سيمې يو د بل له برتريو څخه ګټې پورته کړي او متوازن پرمختګ ومومي.
د چيني شکله عصري کېدو درېيمه ځانګړتيا دا ده چې دغه بهیر د مادي تمدن او معنوي تمدن ترمنځ همغږي تعقیبوي.
ځينې لوېديځ هېوادونه به د مادي شتمنۍ د لټولو په جريان کې د معنوي شتمنۍ د نشتون له ستونزو سره مخ شوي وي، د بېلګې په توګه په ځينو پرمختللو هېوادونو کې د ځوانانو د جرمونو کچه ډېره لوړه شوې او ټولنيز ارزښتونه يې له منځه تللي دي. چين د مادي شتمنۍ د لټولو ترڅنګ معنوي شتمنۍ ته هم ارزښت ورکوي. په ۲۰۲۴م کال کې د دغه هېواد د کورنيو ناخالصو توليداتو عمومي ارزښت شاوخوا ۱۸.۹۶ ټريليونه امريکايي ډالره ښودل شوی، دغه راز د همدې کال ترپايه پورې د دغه هېواد د موزيمونو شمېر ۷۰۴۶ ته زيات شوی چې د ۱۲ کلونو وړاندې د همدې شمېر په پرتله نږدې ۴ زره زياتوالی ښيي او په کال کې يې د سېلانيانو شمېر يو ميليارد او ۵۰۰ ميليونه تنه ښودل شوی دی.
د چيني شکله عصري کېدو څلورمه ځانګړتيا دا ده چې دغه بهیر د انسانانو او طبعيت ترمنځ همغږي تقیبوي.
چين د ايکولوژۍ په اړه د شي جین پينګ هغه مفکوره (پاکې اوبه او زرغون غرونه ډېرې ارزښتناکې شتمنۍ دي) تعقیبوي او په رڼا کې يې د انسانانو او طبعيت ترمنځ همغږي ساتلې ده. نن په چين کې د نوې انرژۍ د موټرو شمېر له ۳۵ ميليونو عرادو څخه زيات شوی او په هرو ۱۰ موټرو کې يې يو برقي موټر دی.
د چيني شکله عصري کېدو پنځمه ځانګړتيا دا ده چې دغه بهیر د سوله يیز پرمختګ پر لارې ټينګار لري
د لوېديځو هېوادونو د عصري کېدو بهیر د استعمار او جګړې پر اساس دی. برېټانيې د تریاکو جګړې د راپارولو له لارې په چين تېری کړی و. اروپايي هېوادونو په افريقا کې د نفوذ پراخولو لپاره سيالۍ وکړې. امريکا د دوو نړيوالو جګړو له لارې خپله باداري ټينګه کړې. چين ژمنه کړې، چې هېڅکله به د تسلط او پراختیا غوښتنه ونه کړي او د کمربند او لارې وړانديز په چوکاټ کې يې له څه باندې ۱۵۰ هېوادونو سره د زېربناوو د جوړولو همکارۍ کړې دي. چين له ډېرو کلونو راهیسې له پرمختيايي هېوادونو سره د اقتصاد په پرمختيا او د خلکو د ژوند په ښه والي کې له شرط پرته ډېرې مرستې کړې دي.
د چين عصري کېدل د لوېديځ له عصري کېدو سره څه اړيکې لري؟
د چين عصري کېدل د لوېديځ له عصري کېدو سره په ټکر کې نه دی، دواړه اقتصادي، علمي او ټېکنالوژیکي او ټولنيز پرمختګ مومي، خو د تاريخي پسمنظر، نظامونو او ارزښتونو د توپيرونو له امله يې مختلفې لارې غوره کړې دي. لکه څنګه چې د چين دولت رئیس شي جين پينګ ويلي، چې چيني شکله عصري کېدل د بېلابېلو هېوادونو د عصري کېدو بهیر مشترکې ځانګړتياوې لري او د دې تر څنګ هغه ځانګړتياوې هم ښکاري چې د خپل ملي وضعيت پر اساس رامنځته شوې دي.