په وروستيو کې د جاپان لومړۍ وزيرې سانای تاکايچي د تايوان مسئلې په هکله ناسمې خبرې وکړې، خو د هغې د ناسمو خبرو پر وړاندې د چين صبر محدود دی.
د نومبر د څوارلسمې نېټې سهاروختي په دوو بجو او شپږ پنځوسو دقيقو د چين د بهرنيو چارو وزارت ويبپاڼې خبر ورکړی چې مرستيال وزير يې سون وې دونګ په بېجينګ کې د جاپان سفير کينجي کاناسوګي احضار کړی دی. د همدې ورځې په ماسپښين د بهرنيو چارو وزارت وياند د جاپان د وروستيو پوځي ترتيباتو په هکله درې پوښتنې وکړې او په ورته وخت کې د چين د دفاع وزارت وياند جاپان ته خبرداری ورکړی، که په پوځي لارو چارو د تايوان مسئلې کې ښکيل شي، نو چينايي پوځ به خامخا هغوی ته ماتې ورکړي. د همدې ورځې په ماښام په جاپان کې د چين سفارت خبر ورکړی چې سفير وو جيانګ هاو د جاپان د بهرنيو چارو وزارت له مرستيال جيان يوو فوناکو سره کتنه کړې ده. د نومبر د ۱۵مې نېټې په سهار د چين ازادي بښوونکي پوځي ورځپاڼې ورځپاڼې تر دې سرليک لاندې يوه مقاله خپره کړې چې «که جاپان په پوځي چلند د تايوان په مسئلې کې ښکيل شي، چين به خامخا ورته سخته ضربه ورکړي».
روان کال د جاپان د تېري ضد د چينايانو د مقاومتي جګړې او د فاشيزم ضد د نړيوالې جګړې د برياليتوب له اتيايمي کاليزې سره برابر دی. نو د دې حالت پر وړاندې د تايوان مسئلې په اړه د سانای تاکايچي خبرې ډېرې بدې اغېزې لري.
دا د پاملرنې وړ خبره ده چې د نومبر په ديارلسمه نېټه د چين د بهرنيو چارو مرستيال وزير د لوړ پوړي د هدايت له مخې په بېجينګ کې د جايان سفير احضار او ورته يې جدي احتجاج وړاندې کړ. دا د چين او جاپان په تګ راتګ کې لومړی ځل دی. سانای تاکايچي د جاپان د حکومتي مشرې په توګه په علني توګه د تايوان مسئلې په اړه پوځي ګواښ وکړ، دا په ۱۹۴۵م کال کې د جاپان له ماتې خوړلو راهيسې بې سارې او سخته لمسوونکې کړنه ده. پر دې وړاندې چين هم جاپاني لوري ته خبرداری ورکړی دی.
د چين د نړيوالو چارو د څېړنيز انسټيټوټ د جاپاني چارو کارپوه شيانګ هاو يوو سي ايم جي ته ويلي، د چين د خارجه وزارت مرستيال وزير د لوړ پوړي چارواکو د امر له مخې جاپاني لوري ته احتجاج څرګند کړی، تر شا يې ۱،۴ ميليارډه چينايان ولاړ دي. نو سانای تاکايچي بايد په دې ښه پوه شي چې د چينايانو اعصاب دې خراب نه کړي، که داسې نه وي، بيه به خامخا خوري.
پر دې سربېره، د چين د دولتي شورا د تايوان چارو دفتر او د دفاع وزارت هم په وار سره د سانای تاکايچي د ناسمو خبرو سختې غندنې کړې دي. د چين د نان کای پوهنتون د جاپاني چارو د څېړنيز مرکز کارپوه دينګ نو جو ويلي، دا يو معمولي ډيپلوماټيک جنجال نه دی. د يادو ادارو ورته غبرګونونه د چيني حکومت د دريځ او رويې ښکاندويي کوي. چين د سانای تاکايچي يادې ناسمې خبرې د دغه هېواد مرکزي ګټو او ملي عزت ته زيان رسېدونکې او له سپکاوي ډکې بللې او له جاپان څخه يې غوښتي چې خپلې تېروتنې سمې کړي.
دوهم، چين د جاپان له ناسمو کړنو سره د واقعي مقاومت چمتوالی نيولی دی.
چين د سانای تاکايچي د ناسمو خبرو په وړاندې خپل غبرګون کې ویلي چې که جاپان لاهم پر خپلو ناسمو کړنو ټينګار وکړي، نو د ټولو بدو پايلو پړه به د جاپان پر غاړه وي او چين به خامخا ورته سخته ضربه ورکړي. دا ډول څرګندونه د چين او جاپان په ډيپلوماتيکو چارو کې په لومړي ځل کارول شوې ده.
درېیم، چين له نړيوال نظم لحاظه د جاپان لمسونکې کړنې ته ګوري.
سږ کال د جاپاني تېري پر ضد د چينايانو مقاومتي جګړې او د فاشيزم ضد د نړيوالې کجګړې د برياليتوب ۸۰مه کليزه ده. په داسې حال کې د جاپاني لوري کړنې د ختيځې اسيا سولې ته ګواښ دی او تر دوهمې نړيوالې جګړې وروسته پر جوړ شوي نړيوال نظم ننګونه بلل کېږي.
نو ويلی شو چې د سانای تاکايچي د ناسمو خبرو پر وړاندې د چین څرګندونې نه يوازې جاپان ته سخت خبرداری دی بلکې د نړيوال نظم دفاع او ساتنه هم ده.