د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په سپينې ماڼۍ کې د فډرالي حکومت د تړل کېدو د وضعيت د پای ته رسولو لپاره د بوديجې يوه لنډمهاله لايحه لاسليک کړه.
د چين حکومت همغه وخت د څوارلسم پنځه کلن پلان په بشپړولو بوخت و او د اقتصادي او ټولنيز پرمختګ لپاره د پنځلسم پنځه کلن پلان د طرحې او تطبيق په هڅه کې و، څو د راتلونکو پنځو کلونو د پرمختګ لپاره عمومي ډيزاين او ستراتېژي جوړه کړي.
په امريکا کې د دوو سياسي ګوندونو تر نوبتي واک لاندې لنډمهالي پلانونه او اقدامات ترسره کيږي او په چين کې بیا د ستراتيژيکې طرحې په رڼا کې د دايمي اقتصادي او ټولنيز پرمختګ لپاره پر له پسې هلې ځلې روانې دي.
ياد دوه وضعيتونه د عصري کېدو مختلفې لارې ښکاره کوي.
د امريکا د فډرالي حکومت د تړل کېدو پېښه د دې ښکارندويي کوي، چې په دغه هېواد کې د حکومت چلند د سياسي لوبو يوه برخه ده. هلته اوس هم د اندېښنې وړ مسئله دا ده، چې ښايي دوه مياشتې وروسته د فډرالي حکومت د تړل کېدو وضعيت بيا رامنځته شي، ځکه په لاسليک شوې لنډمهالې لايحې کې يوازې د کلنۍ بوديجې ۳ مادې شاملې دي او پاتې ۹ مادې يې لا نه دي تصويب شوي. د ادارې همدغه طريقه، چې له يو بحران څخه بل بحران ته ننوځي، د امريکا په سياسي سيسټم کې مزمنه ستونزه ده.
په چين کې د پنځه کلن پلان سیسټم د حکومتولۍ هغه ځيرکتيا ښيي، چې اوږدمهالې موخې پکې په پام کې نيول شوې دي. دغه پنځه کلن پلان د سوسياليستي عصري هېواد د ابادۍ پر محور جوړ او عملي کېږي.
په چين کې د يادې موخې لپاره له لومړي پنځه کلن پلان څخه تر څوارلسم پنځه کلن پلان پورې يعنې د ۷ لسيزو د هلو ځلو په رڼا کې ډېر برياليتوبونه ترلاسه شوي دي.
په ۱۹۵۳م کال کې د لومړي پنځه کلن پلان د تطبيق د پيل پرمهال په چين کې د هر تن په سر د کورنيو توليداتو منځنی ارزښت يوازې ۵۴ امريکايي ډالره و، چې دا د صحرا په جنوب کې د پرتو افريقايي هېوادونو د ورته شمېر له يو پر درېيمې برخې سره برابر و. ۲۰۲۴م کال د چين د څوارلسم پنځه کلن وروستی کال و او په همدې کال کې په دغه هېواد کې د هر تن په سر د کورنيو توليداتو منځنی ارزښت له ۱۲ زرو امريکايي ډالرو څخه پورته و.
د مداومې ستراتيژۍ او انعطاف منونکو تګلارو ترمنځ همغږي د طرحې د ثبات لامل دی.
د پنځه کلن پلان سیسټم د چين د حکومتولۍ څرګنده برتري ده او کليدي ټکی يې دا دی چې په دغه پلان کې د ګوند نظریې او دولتي او ولسي ارادې یو ځای شوې دي.
انټرنېټ کاروونکو د چين د پنځلسم پنځه کلن پلان د جوړېدو په بهير کې شاوخوا يو ميليون وړانديزونه کړي دي. ” ایا د نڅا سټېج جوړونه د استوګنيزو سيمو د نوښتونو په شاخصونو کې شامله ده؟” ” ایا د مصنوعي ځيرکتيا د اخلاقي اصولو لپاره به یو ځانګړی قانون جوړ شي؟”
که کوم وړاندیز معقول وي، نو د دولت په اسنادو کې به شامل شي. دغه بهير په لوړې کچې ډيزاين کېږي او د خلکو وړانديزونو ته پکې ځای او پنځه کلنه پلان ته د “پرانيستې دولتي پروژې” بڼه ورکول کېږي او ۴/۱ ميليارډ خلک يې د دې پروژې په طرحې کې ګډون کوي. په عين وخت کې، په چين کې اغېزمن بازار او فعال حکومت د پرمختګ حياتي ځواک را پارولی دی.
پنځه کلن پلان د چين کوم ځانګړی نوښت نه دی، بلکې له دوهمې نړيوالې جګړې وروسته د نړۍ شاوخوا يو پر درېيمې پرمختيايي هېوادونو ورته ميکانيزمونه عملي کړي وو، خو زياترو يې په نيمه کې پرېښودلي دي. چين يوازينی هېواد دی، چې پر دغه ميکنانيزم ټينګار او ډېرې لاسته راوړنې ترې لري. د چين د برياليتوب اصلي لامل دا دی، چې د دغه هېواد طرحې انعطاف منونکې دي او د زمانې د پرمختګ او بدلون له مخې جوړېږي.
اوس په نړۍ کې د پېړۍ بې ساری سخت بدلون روان دی او د حکومتولۍ د سيسټم او توان عصري کېدل د بېلا بېلو هېوادونو پر وړاندې ګډ کار او ننګونه ده.
په امريکا کې د ګوندونو نوبتي موده د فډرالي حکومت د تړل کېدو وضعيت تکراروي او د پرمختګ ګامونه ځنډوي.
چين د پنځه کلن پلان د عملي کولو پر مټ د چيني ملت د بيا سمسورتيا په لوري ګامونه پورته کوي.
د حکومتولۍ هغه طريقه، چې سياسي ثبات، د تګلارو مداوم چلند او دواملرونکی پرمختګ پکې ډاډمن وي، د ښه ژوند په اړه د خلکو ارمان ته ځواب ورکولی او د انساني ټولنې د سیسټمي تمدن لپاره نوی امکان برابرولی شي.