په افغانستان کې د تاوتریخوالي له اوج او په امریکا کې د راتلونکي ولسمشر په اړه وړاندوینو په افغانستان کې د سولې پروسه له نامعلوم برخلیک سره مخ کړې ده. ډېری رسنۍ او سیاسي فعالین او شنونکي پر دې باور دي چې د افغانستان وضعیت د امریکا له ټاکنو سره مستقیمه اړیکه لري او د سولې پروسه هم د سپینې ماڼۍ په وضعیت پورې تړلې ده. تازه واشنګټن پوسټ په یوه تحلیل کې په افغانستان کې خونړیو جګړو، د امریکا ټاکنو او د سولې پروسې ته کتنه کړې ده. په کور د ننه هم سیاسي فعالین وایي چې افغان سوله امریکايي نوماندانو ته کمپایني مسئله ده او بس.
طالبانو او امریکا د روان ۲۰۲۰ز کال د فبرورۍ په میاشت کې د سولې هوکړه لاسلیک کړه او د دې هوکړې پر بنسټ باید طالبانو بین الافغاني خبرې پيل کړې وای، اوربند یې کړی وای او د خبرو له لارې یې له افغان حکومت سره ټولې ستونزې حل کړې وای، خو بین الافغاني خبرې په میاشتو وځنډېدې او له پيل سره یې هم په افغانستان کې نه یوازې دا چې تاوتریخوالی راکم نه شو، بلکې لا ډېر شو او جګړې لا شدیدې شوې. د نظامي چارو شنونکي په دې باور دي چې افغان حکومت د جګړې په مدیریت کې بریالی نه دی او امریکايي چارواکي بیا د افغانستان له مسئلې کمپاینې ګټه اخلي.
نړیوالې رسنۍ هم له دې مسئلې لرې نه دي. تازه واشنګټن پوسټ ورځپاڼې د افغانستان په اړه په یوه تحلیل کې لیکلي چې د افغانستان وضعیت په سپینه ماڼۍ کې روان وضعیت او د راتلونکي شخص له پالیسۍ سره تړلی دی. سرچینه کاږي، سره له دې چې ټرمپ ځان د افغانستان د سولې مسئلې ته ژمن ښيي، خو داسې ښکاري چې د ټاکنو په مخه کې د سولې خبرې مخ ته وړل یوازې کمپایني شعار دی او بس. بلخوا د مطلب لیکوال پر دې باور دی چې طالبان د سولې تګلاره نه لري او په وروستیو ورځو کې یې ثابته کړې ده چې دوی تر سولې پر جګړه ډېر ټینګار کوي او د جګړې ډګر تود شوی دی. د سرچینې په خبره: ((د دې پر ځای چې طالبانو خبرې چټکې کړې وای، جګړه یې چټکه کړې ده. په ځینو فعالیتونو غواړي داسې سیګنالونه ولېږي چې ګواکې که امریکايي ځواکونه له افغانستان وځي، نو دوی د حکومت پر ضد جګړې ته ادامه ورکوي. په جنوبي ولایتونو کې د طالبانو وروستي بریدونه د دې خبرې ښه ثبوت دی)).
ورځپاڼه کاږي امریکا باید دې ته متوجه وي چې طالبان په ښکار د هغو کسانو د وژلو خبرداری ورکوي چې له امریکایي ځواکونو سره یې کار کړی دی. په دې مطلب کې همدا راز د ګاونډیو هېوادونو پر همکارۍ هم خبرې شوې دي. سرچینه کاږي چې د پاکستان په ګډون د افغانستان ډېری ګاونډي او نږدې هېوادونه د سولې له پروسې سره رښتیني همکاران نه دي او هر یو خپلې ګټې پالي. سرچینه کاږي، پاکستان ځان د سولې په پروسه کې ځان همکارۍ ته ژمن باله، خو اوس ثابته شوه چې دوی د هند له نفوذ وېره لري. د سرچینې په خبره: ((پاکستان وېره لري چې که سوله راشي، د هند نفوذ به ډېر شي. هند وېره لري چې پاکستان به یې پر وړاندې طالبان وکاروي او ایران بیا دا ګواښونه ښيي چې که خطر ورته متوجه شي په افغانستان کې به یې غچ اخلي)).
ورځپاڼې له القاعده شبکې سره هم د طالبانو پر اړیکو خبرې کړې دي او په خبره یې، ښایي دغه ډله د القاعده پر وړاندې له امریکا سره پر خپلو کړو ژمنو عمل و نه کړي، ځکه تر اوسه یې د دغه ډلې پر وړاندې هېڅ عملیات نه دي کړي او ډېری وسله وال یې د دوی تر نفوذ لاندې سیمو کې هم دي.
دغه ډول تحلیلونه د افغانستان د وضعیت په اړه داسې مهال خپرېږي چې په افغانستان کې جګړې شدیدې شوې دي او ټرمپ دلته د امریکا شل کلنه جګړه هم بې مانا بللې وه. ملګري ملتونه د سیمې هېوادونه بیا له طالبانو غواړي چې ژر تر ژره تاوتریخوالی کم کړي او د سولې خبرې پيل کړي.