د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د مې په ۳مې نېټې پر ټولنیزو رسنیو لیکلي، چې واشنګټن به د همدې میاشتې د ۴مې نېټې په سهار په هرمز تنګي کې د بندو کښتيو د وتلو لپاره ګامونه پورته کړي. تهران بیا د واشنګټن دغه عمل د اوربند تړون سره په ټکر کې بللی دی.
امریکا او ایران د هرمز تنګي پر ځينو چارو جنجالونه لري، خو د واشنګټن د يادې کړنې تر شا څه موخه لري؟ واشنګټن به څنګه ګام پورته کوي او څه اغېزې به ولري؟
واشنګټن غواړي د بشري چارو په پلمه ایران کمزوری کړي
ټرمپ یاد عمل ته د ازادۍ پلان نوم ورکړی او د بشري چارو د دفاع جامې يې ترې اغوستې دي.
نوموړي ويلي، که تهران د واشګنټن د دغه عمل پر وړاندې خنډ وګرځي او یا یې د مخنيوي هڅې وکړي، نو پر وړاندې به یې کلک ځوابي ګامونه پورته کړي.
کله چې امريکا پر ايران پوځي بريدونه پيل کړل، نو ايران يې هم پر وړاندې ارام کېنناست او په سیمه کې يې د امريکا پوځي اډې په نښه کړې او هم یې هرمز تنګی کنټرول کړ. امريکا د ایران پر بندرونو او بېړیو بندیزونه لګولي، چې په نتیجه کې د منځني ختیځ په سمندري لارو کې ګڼ شمېر کښتۍ بندې پاتې دي.
شمېرې ښيي، د منځني ختیځ په سمندري لارو کې سلګونه کښتۍ او شاوخوا دوه زره کښتۍ چلوونکي بند پاتې دي.
شنونکي له امریکا سره په جنګ کې د هرمز تنګي کنټرول د ایران پياوړې وسله بولي، خو واشنګټن هڅې کوي، چې د ازادۍ پلان له لارې هرمز تنګی بیا پرانیزي او پر دې تنګي د تهران کنټرول کمزوری کړي. امريکا خپلې دغې کړنې ته د بشريت ساتنې نوم ورکړی، څو نړیواله ټولنه يې په اسانۍ ومني.
د ازادۍ پلان تطبیق ستونزمن دی
واشنګټن غواړي د بشريت ساتنې په پلمه د پوځي ځواک پر مټ پر هرمز تنګي د تهران کنټرول مات کړي، خو که ایران سر ورته ټيټ نه کړي او پر وړاندې يې ودرېږي، نو د واشنګټن لپاره به د دې پلان تطبیق ډېر ستونزمن شي.
کله چې واشنګټن د ازادۍ پلان اعلان کړ، نو تهران هم ورته کلک غبرګون وښود.
د ایران د پارلمان د ملي امنیت او ډيپلوماتيکو تګلارو کمېټې رئیس ابراهیم عزیز د مې په ۴مې نېټې رسنيو ته ویلي، چې د هرمز تنګي په ادارې کې د امریکا هر ډول لاسوهنه د اوربند له تړون سره په ټکر کې ده.
شنونکي پر دې اند دي، چې ایران په هرمز تنګي کې طبیعي جیوپولیټيکې وړتیاوې لري او د ډرونونو، توغندیو او د اوبو ماینونو په وسیله دغه تنګی کنټرولولی شي. بله خوا، د ایران د اسلامي انقلابي ګارډ د بېړیو چټک ځواک هم نورو کښتيو ته ګواښ جوړولی شي او امریکايي ځواکونه باید دا هر څه تر غور لاندې ونیسي، که نه د یاد پلان تطبیق به ورته ډېر ګران شي.
شنونکي وايي، ایران لا هم په هرمز تنګي کې د لاسوهنې او ګواښ توان لري، نو د امریکا د ازادۍ پلان تطبیق به ډېر ستونزمن وي او د تطبیق په بهیر کې به یې پوځي بېړيو ته زيات خطرونه پېښ شي.
د امریکا د فکري مرکز د بهرنیو تګلارو د څېړنیز مرکز لوړپوړې څېړونکې نیګا مرتضوي پر دې اند ده، که واشنګټن غواړي له هرمز تنګي څخه د وتلو لپاره د نورو کښتو ساتنه وکړي، نو امریکايي ځواکونه او نظامي سرچینې به ایران ته ډېرې نږدې شي.
شنونکي د ایران اندېښنو ته هم اشاره لري. اوسمهال په هرمز تنګي کې ګڼ شمېر کښتۍ بندې پاتې دي او که دغه حالت دوام وکړي، نو تهران به له ډېرو ډيپلوماتیکو فشارونو سره مخ شي او په دغسې صورت کې، ايران ښايي د هرمز تنګي کنټرول حق د ساتلو ترڅنګ په شرطونو ځینې کښتۍ او چلوونکي ازاد کړي او پر همدې لارې به له امریکا سره ډيپلوماتیکه مقابله هم وکړای شي.