لیکل د حافظې د قوت لپاره تر ټولو ګټوره لاره ثابته شوې ده. څیړونکي وايي، هغوی چې په قلم د لیکلو عادت لري او په لاس لیکل کوي، حافظه يې قوي کیږي او په ورځني ژوند کې ښه مخ ته ځي. کله چې موږ یو څه په خپل قلم لیکو، د ژبې او زهن تر منځ یو قوي تړاو رامنځ ته کیږي او له موږ څخه لیکلي څیزونه نه هېرېږي. دا چاره په اوږدمهال کې زموږ حافظه قوي کوي.
څیړنې ښيي چې زموږ ذهن په یوه وخت کې په زیاتو کارونو د تمرکز قابلیت نه لري. که موږ چیرته په یوه وخت کې ډېر کارونه تر سره کوو، نو پر یوه هم تمرکز نه شو کولای. ښه خبره دا ده، چې په یوه وخت کې ټوله توجه او پاملرنه هماغه یوه کار ته راټوله شي.
که غواړی چې یو څه د اوږدمهال لپاره په ذهن کې وساتی او د حافظې د قوي والي لپاره کار وکړی، نو شته مالومات په اړوندو ګروپونو او ډلو وویشئ. د بېلګې په ډول، غواړی د خپل بانک اکونټ او یا هم د چا د ټلېفون نمبر په یاد ولری، نو هغه په څو برخو وویشئ، ویې لیکئ؛ په خپله مو په ذهن کې پاتې کیږي.
داسې کسان شته چې زیاته مطالعه کوي او په ځان باندې نهایت زیات فشار راولي؛ خو ښه پایله نه ورڅخه اخلي، په داسې حال کې چې ځینې نور کسان بیا پرته له دې چې وخت یې زیات ضایع شي او یا هم په ځان باندې زیات فشار راولي، خپلې موخې ته رسیږي او له مطالعې کولو څخه چې یې څه هدف وي، په ډېره اسانۍ یې لاسته راوړي او یادوي یې.
د مطالعې کولو لپاره تر کمیت کیفیت ډېر مهم دی او هر محصل یا زده کونکی باید د مطالعې کولو په لارو چارو باندې بلد وي، څو په ازموینه کې پرته له زیات فشار څخه ښه پایله لاسته راوړي او په ازموینه کې ښې نمرې واخلي.
په دې مقاله کې د داسې لارو چارو یادونه شوې ده، چې په مټ یې کولای شی د حافظې د قوي کولو او تر څنګ یې د مطالعې کولو او پرته له زیات فشار څخه د یوڅه یادولو کې ترې ګته واخلئ.
۱- له ازموینې مخکې پلي وګرځئ
څېړنو ښودلې ده چې ورزش کول د حافظې په قوي کولو کې مهم رول لري او مغز په فعالیت باندې راولي. د دایلینوي پوهنتون ښوونکي (چار هیلمین) د خپلو څېړونو په ترڅ کې ښودلې ده، چې له ازموینې څخه مخکې ۲۰ دقیقې ورزش کول کولای شي چې له تاسو سره په ازموینه کې مرسته وکړي.
۲– مطالعه په لوړ غږ سره وکړئ
سمه ده چې په دې کار سره به لږ د لیوني په شان ښکاره شی، خو دا کار حتمن یو ځل وکړئ، کله چې مطالب په لوړغږ سره مطالعه کوی، ذهن کې مو پاتې کیږي، خو په یاد ولرئ چې هېڅکله دا چاره په ګڼه ګوڼه کې مه تر سره کوئ، ځای مو باید ارامه وي.
د دې پر ځای چې څو څو ځله یو کتاب مطالعه کړی، یو ځل یې په لوړ غږ سره په ارام ځای کې ووایاست، خپله به درته معلومه شي.
۳- ځان ته مو ډالۍ ورکړئ
ځان ته مو له مطالعې کولو وروسته ډالۍ ورکړئ او له ځان سره دا ووایاست، چې د تېرې ورځې په پرتله مو نن مطالعه ډېره ګټوره وه.
ډېری خلک په خپل کار کې دومره بوخت وي، چې ان خپله ډوډۍ او چای هم په خپل میز خوري او سترګې له خپل کار څخه بل لوري ته نه اړوي. که تاسې هم دا عادت لری، نو دا کار مه کوئ. له خپل کار څخه د یو څه وخت لپاره دمه واخلئ. حتی پنځه دقیقې دمه هم ستاسې ذهني ځواک غښتلی قوي او د مالوماتو په یاد راوړولو کې مرسته درسره کوي.
۴– خپله زده کړه نورو ته وښيئ
که بل څوک درسره نه وي، په یو تنها ځای کې کېنئ او له ځان سره داسې فکر وکړئ، چې ډېر زده کوونکي ستاسو خبرو ته غوږ دي او هغه څه چې مو یاد کړي، هغوی ته یې ووایاست. دا چاره د مالوماتو د ډېر وخت لپاره په یاد ساتلو کې مرسته کوي.
۵- نقاشي وکړئ
یوه بله تر ټولو غوره لاره دا ده چې نقاشي(رسامي) وکړئ، په نقاشۍ سره ستاسو حافظه په حرکت کې راځي، په دې وخت کې هم کولای شی چې د ازموینو لپاره مو چمتووالی ونیسئ.
۶- ټولنیزې رسنۍ د مطالعې په وخت کې مه کاروئ
ممکن داسې څه په مخ درشي چې په هغه سره مو روان حالت ګډوډ شي، په دې وخت چې فکر مو ګډوډ شو، بیا نه یوازې چې مطالعه نشی کولای، بلکې یادولی یې هم نشی.
۷ – داسې فلمونه وګورئ چې د درس د موضوع اړوند مو وي
داسې مستند فلم چې ستاسو د موضوع اړوند وي، وګورئ. دا فلم له تاسو سره ډېره مرسته کوي چې د خپلې ازموینې لپاره ښه تیاری ونیسي.
۸- کله چې مطالعه کوی باید تر څنګ یې ارام هم وکړئ
کله چې مو مغز کار کوي، اړینه ده چې په منظم ډول سره ارام وکړئ څو لا ډېر څه په ذهن کې ځای پرځای کړی.
په منظمه توګه باید له ۴۵ دقیقو څخه تر ۵۰ دقیقو پوره یوڅه ارام وکړئ او د یادولو ده که چېرته سستي وکړی او زیات وخت په درس ویلو او یا هم د یوڅه په یادولو کې پاتې شی، بیا مو فکر خرابېږي چې دا وخت بیا نشی کولای څه یاد کړی.
۹- د مطالعې کولو ځای مو بدل کړئ
انسان داسې جوړ شوی دی چې یو څه سره ډېر ژر عادت کیږي. د بېلګې په توګه، په کتابتون کې مو یوه د خوښې وړ څوکۍ شته ده، خو کله چې د مطالعې ځای بدلوی، شاید په هغه ځای کې بل څوک هم وي او پر یوه کار اخته وي، چې له دې سره مو هم فکر ګډوډېږي او بیا نه شی کولی چې په ښه ډول مطالعه وکړی.
پیاوړې او ښې ټولنیزې اړیکې هم حافظې او ذهن ته قوت بښي. کوښښ وکړئ چې له خلکو سره ښه راشه درشه ولری او له هغوی سره ښه سلوک وکړئ. دا چاره تاسې ته ذهني سلامتیا او قوي حافظه در په برخه کوي.