په کابل کې د ملګرو ملتونو استازولۍ (یوناما) وايي چې د روان کال شپږو میاشتو ملکي مرګژوبله بې سارې ده. یوناما په خپل رپوټ کې ویلي چې که د روان کال د شپږو میاشتو مرګژوبله د تېر کال له لومړیو شپږو میاشتو سره پرتله کړو، نو ۴۷ سلنه زیاتوالی پکې وینو. د یوناما په وینا چې په دې موده کې ۵۱۸۳ افغانانو ته مرګژوبله اوښتې چې لویه برخه یې ښځې او ماشومان دي. داسې وېرده چې د ملکي وګړو مرګژوبله به لا زیاته شي، ځکه چې جګړه د ډېرو ښارونو ځنډو ته را رسېدلې ده او دلته بیا د ملکي وګړو مرګژوبله او مالي زیانونه لا زیات وي.
د ملکي وګړو دا زیاتېدونکې مرګژوبله ښيي چې افغانستان په واقعي مانا له یوې کورنۍ جګړې سره مخ دی. که همدا تر پنځو زرو زیات ملکيان او که د جګړې دواړو اړخونو ته جنګیالي، ټول افغانان دي. اوس که د جګړې ښکېل لوري ورته د اسلامي نظام د جوړولو لپاره جګړه وايي او که د جمهوریت د بقا جګړه، خو په واقعیت کې دا یوه کورنۍ جګړه ده چې په هېڅ ډول نه شي توجیه کېدلی. یوناما یوازې د ځاني زیانو رسمي شمېرې خپرې کړې، خو واقعي مرګژوبله تر دې زیاته ده. له بله اړخه په دې جګړه کې افغانانو ته پراخ مالي زیانونه هم اوښتي دي. ملي شتمنیو او عامه تاسیساتو ته زیان اوښتی. سړګونه، پلونه، پلچکونه، روغتونونه، ښوونځي او نور مراکز نړول شوي دي. د دې تر څنګ د خلکو کورونه، دوکانونه، فابریکې او نور کارځایونه نړول شوي دي. همدا اوس د روانې جګړې له امله په کابل او نورو ښارونو کې د خوراکي او نورو توکو بیې په بې ساري ډول لوړې شوې دي. په ځینو ښارونو کې د اوړو او غوړیو کمښت دی، په کابل او ډېرو ولایتونو کې د سون توکو بیې لوړې شوې دي. همدا پرون په کابل کې د یو لېټر پېټرولو بیه ۶۵ افغانۍ وه چې دا په تېرو شلو کلونو کې لومړی ځل دی چې دومره لوړېږي. روان حالت له هره اړخه افغانانو ته زیان اړوي او که حالت همداسې دوام کوي، افغانان به لا زیات زیانمن شي، بې کوره او بې ځایه به شي، ګاونډیو هېوادونو ته به ولاړ شي او څوک چې لږ هم امکانات لري، په نورو هېوادونو کې به د پناه اخیستو او هلته د پاتې کېدو هڅه وکړي.
ښکېل لوري د دې زیانونو له مسوولیت څخه ځانونه نه شي ژغورلی. دوی به دا رد کړي، ادعاوې به وکړي، تبلیغات به وکړي، یو بل به تورن کړي او خپل ځان به سپین وښيي، خو هېڅکله له مسوولیت څخه ځان نه شي ژغورلی. دوی د روانې جګړې عاملین دي، دوی د ۵۱۸۳ ملکیانو د مرګژوبلې او د تر هغو د وړاندې او روانو مرګژوبلو لاملین دي. هېڅ لوری هم له دې مرګژوبلو ځان نه شي خلاصولی او یو وخت به خلک ورسره حساب کتاب کوي او که دا هم و نه شي، دوی د خدای پر وړاندې مسوول دي او حتمي به ورسره حساب کوي. له همدې امله دواړو لورو ته پکار ده چې پر ولس رحم وکړي، دا جګړه نوره ودروي، د سولې جدي خبرې وکړي، ژر پر یو انتقالي حکومت توافق وکړي او پرېږدي چې دا ځورېدلی ولس لږ د ارام ساه واخلي.