د پوهنې وزارت وايي چې نن به د افغانستان په ټولو سړو سیمو کې ښوونځي، مدرسې او نور رسمي ښوونیز مرکزونه پیل شي. پوهنې وزارت په دې تړاو په خپره کړې اعلامیه کې ویلي چې دوی د ښوونکو او زده کوونکو ټولو حقونو ته ژمن دي. په اعلامیه کې که څه هم نه دي ویل شوي چې د نجونو ښوونځي به هم پرانیستل کېږي، خو د پوهنې وزات ویاند له بېلابېلو رسنیو سره په خبرو کې تایید کړې چې سبا به د نجونو ښوونځي هم پرانیستل شي.
د پوهنتونو له پرانیستلو وروسته د ښوونځیو پرانیستل یو مهم او ارزښتناک ګام دی او په دې ډول د افغانستان د خلکو یوه اساسي غوښتنه پورې کېږي. په دې سره د نړیوالې ټولنې هغه غوښتنه هم پوره کېږي چې په پرله پسې ډول یې له اسلامي امات څخه کوله. آن ځینو خو تور لګاوه چې اسلامي امارت نه غواړي چې نجونې ښوونځیو او پوهنتونونو ته ولاړې شي. له نیکه مرغه دا دی چې ښوونځي پیلېږي او په دې سره د میلیونونو زده کوونکو پر مخ د تعلیم دروازه پرانیستل کېږي. د ښوونځیو پرانیستل د خلکو د ژوند په مختلفو اړخونو مثبت اغېز کوي. ځینې کورنۍ له دې امله له افغانستان څخه وتلې چې اولادونو ته یې د زده کړو زمینه نه وه برابره شوې، خو اوس به د ښوونځیو په پرانیستلو سره ډېرې کورنۍ بهر ته له تګ څخه ډډه وکړي. د ښارونو او کلیوالو سیمو پر سرکونو او کوڅو د ډلې ډلې هلکانو او نجونو لیدل به خلکو ته مثبته روحیه ورکړي، خوشالي به ورسره زیاته شي او په ټوله کې دا چاره د خلکو پر روحیه او آن اقتصاد مثبت اغېز کوي.
د ښوونځیو له پرانیستو سره سم باید د پوهنې په برخه کې شته ستونزو ته جدي پام وشي. همدا اوس میلیونونه زده کوونکو لا هم له زده کړو بې برخې دي. دوی په تېر کې د جګړې، لوږې او یا هم د ښوونځیو د نشتوالي له امله له زده کړو محروم وو. اوس پکار ده چې په ټول افغانستان کې زده کوونکي ښوونځي ته لاسرسی ولري. په هغو سیمو کې چې ښوونځي نشته او یا هم کم دي، پکار ده چې په شدت سره کار وشي، څو دا ستونزه حل شي. د ښوونکو کمښت دویمه ستونزه ده چې پکار ده چې جدي پام ورته وشي. دا ستونزه آن په کابل ښار کې په دې کچه ده چې په ځینو ښوونځیو کې پر یوه وخت یو ښوونکی باید دوو او دریو ټولګیو ته درس ورکړي. په کلیوالو سیمو کې هم دا ستونزه احساسېږي. ددې تر څنګ په ځینو سیمو کې عامه پوهاوي ته اړتیا ده چې خلک خپل ماشومان په ځانګړي ډول نجونې ښوونځي ته ولېږي. په دې برخه کې د اسلامي امارت او د سیمې د دینې عالمانو رول مهم دی او پکار ده چې خلک وهڅوي چې خپل زامن او لوڼې ښوونځیو ته ولېږي.
ښوونځي پرانیستل شول، خو له شک پرته چې ستونزې به وي. نړیواله ټولنه باید د ستونزو په حل کې جدي مرسته وکړي. که دوی د ښوونځیو د پرانیستلو په غوښتنه کې رېښتیني وو، نو پکار ده چې له پوهنې وزارت سره جدي مرسته وکړي. د ښوونځیو په جوړولو، د ښوونکو په معاشونو، د کتابونو او قرطاسیې د ستونزو په حل او نورو برخو کې پوره مرسته وکړي. اسلامي امارت هم باید په ټول توان سره په دې برخه کې کار وکړي او خپل مسوولیت ترسره کړي.